<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>植生の多様性 | せいぶつ農国</title>
	<atom:link href="https://hideyuki-komiya.com/category/%E6%A4%8D%E7%94%9F%E3%81%AE%E5%A4%9A%E6%A7%98%E6%80%A7/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://hideyuki-komiya.com</link>
	<description>高校生物基礎の解説や野菜の栽培や食べ方など、生物関連の記事をアップ。</description>
	<lastBuildDate>Wed, 01 Oct 2025 14:30:17 +0000</lastBuildDate>
	<language>ja</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9</generator>
	<item>
		<title>森林の林冠とギャップ</title>
		<link>https://hideyuki-komiya.com/2025/08/29/gap/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[hideyuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 29 Aug 2025 12:33:14 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[植生の多様性]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://hideyuki-komiya.com/?p=4509</guid>

					<description><![CDATA[<p>mokuji １：林冠(りんかん)　～森林の覆い～ 樹木の枝や葉で覆われている森林の上部のことを林冠(りんかん)といいます。 うす暗い森の中に立って上を見上げてみると、 頭上が樹木の枝葉で覆われて空は、ほとんど見えません [&#8230;]</p>
The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2025/08/29/gap/">森林の林冠とギャップ</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p id="mokuji"><mark style="background-color:rgba(0, 0, 0, 0)" class="has-inline-color has-white-color">mokuji</mark></p>



<p style="font-size:17px"></p>



<h2 class="wp-block-heading">１：林冠(りんかん)　～森林の覆い～</h2>



<p style="font-size:17px">樹木の枝や葉で覆われている<br>森林の上部のことを<br>林冠(りんかん)といいます。<br><br>うす暗い森の中に立って<br>上を見上げてみると、<br><br>頭上が樹木の枝葉で覆われて<br>空は、ほとんど見えません。<br><br>この時、私たちは<br>林冠の下側を見ています。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">もし、あなたが鳥になって<br>森の上を羽ばたけば、<br><br>林冠の上側を見下ろすことが<br>できるでしょう。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">林冠の意味をおさえたら、<br>今回のもう１つの<br>キーワードである<br><br><strong>ギャップ </strong><br><br>の解説に入りましょう。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px"><a href="#mokuji" title=""><strong>目次に戻れるボタン</strong></a></p>



<h2 class="wp-block-heading">２：ギャップ　～成長のチャンス～</h2>



<p style="font-size:17px">森林の樹木は、枯死したり、<br>台風の風などによって倒れたりします。<br></p>



<p style="font-size:17px"><strong>ギャップ</strong>というのは、<br><br><strong>林冠をつくっている樹木が</strong><br><strong>枯死したり</strong>、<strong>倒れたりして生じた、<br>林冠が途切れた隙間のこと</strong>です(下図)。</p>



<p></p>



<figure class="wp-block-image size-medium is-resized"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="750" height="562" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/493eec15ab75a7ec9de97e10d3802f7a-750x562.jpg" alt="林冠が途切れて、空がよく見えている写真。" class="wp-image-4524" style="width:319px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/493eec15ab75a7ec9de97e10d3802f7a-750x562.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/493eec15ab75a7ec9de97e10d3802f7a-768x575.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/493eec15ab75a7ec9de97e10d3802f7a.jpg 861w" sizes="(max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p></p>



<p style="font-size:17px">ギャップができると、<br>そこから太陽の光が差し込んで<br>林床(りんしょう：森の地面付近)まで<br>光が届きます。</p>



<p></p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p style="font-size:17px">植物がよく育ちそう。</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p></p>



<p style="font-size:17px">よく育ちますよ。<br><br>次の項目では、<br><br>ギャップが生じた場所で<br>植物の成長に何が起きるのか？<br><br>を解説しましょう。</p>



<p></p>



<p><a href="#mokuji" title=""><strong>目次に戻れるボタン</strong></a></p>



<p style="font-size:17px"></p>



<h2 class="wp-block-heading">３：小さなギャップと大きなギャップ</h2>



<p style="font-size:17px">森林では、様々な大きさの<br>ギャップが生じます。<br><br><strong>ギャップの大きさに応じて<br>林床に光が届く程度が異なります。</strong><br><br>このため、<br>ギャップの大きさが異なれば、<br>その場所でよく成長する植物の<br>種類も異なるのです。</p>



<p></p>



<p style="font-size:17px">ここから詳しい解説に入りますが、<br>生物基礎では、<br><br><strong>極相林(陰樹林)で生じたギャップと<br>樹木(陽樹、陰樹)との関係</strong><br><br>について取り上げます。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">極相林(陰樹林)という用語は<br><a href="https://hideyuki-komiya.com/2021/02/11/seibutukiso-seni/" title="生物基礎：遷移の分類、一次遷移(裸地～陰樹林)の過程">『一次遷移の過程』</a>で、<br><br>陽樹、陰樹という用語は、<br><a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/10/27/kougouseisokudo-gurahu/" title="光合成速度と呼吸速度のグラフ">『光合成速度と呼吸速度のグラフ』</a>で<br>詳細を解説していますので、<br><br>これらの用語については、<br>ギャップの話に関係の深いことだけを<br>ここでは説明します。<br><br>極相林(陰樹林)では<br>主に陰樹が林冠を形成しており、<br>林内は薄暗くなっています。<br><br>薄暗い林内では、陽樹は生育できず、<br>陰樹の幼木(ようぼく)が生育します(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img decoding="async" width="554" height="311" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/1f98399782a088c7a442084f7f19cf0e.jpg" alt="模式図。大きな陰樹が複数本並んで林冠を形成。その下に小さな陰樹の幼木が数本。
" class="wp-image-4539" style="width:319px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/1f98399782a088c7a442084f7f19cf0e.jpg 554w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/1f98399782a088c7a442084f7f19cf0e-320x180.jpg 320w" sizes="(max-width: 554px) 100vw, 554px" /></figure>



<p style="font-size:17px">極相林(陰樹林)にギャップが生じると<br>どうなるのでしょうか？<br><br>小さなギャップ、大きなギャップ<br>の場合に分けて解説しましょう。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">小さなギャップは、<br>例えば、１本の大きな樹木が<br>倒れるなどして生じます(下図)。</p>



<p></p>



<figure class="wp-block-image size-medium is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="563" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/0c688f8f8a0dedf080419b54f123459c-750x563.jpg" alt="1本の木が森の中で倒れている。その周辺が少し明るい。写真。" class="wp-image-4526" style="width:343px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/0c688f8f8a0dedf080419b54f123459c-750x563.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/0c688f8f8a0dedf080419b54f123459c-900x675.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/0c688f8f8a0dedf080419b54f123459c-768x576.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/0c688f8f8a0dedf080419b54f123459c-1536x1152.jpg 1536w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/0c688f8f8a0dedf080419b54f123459c-2048x1536.jpg 2048w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p style="font-size:17px"><strong>小さなギャップでは</strong><br><strong>林床に差し込む光が少なく</strong>、<br><br>もともとその場で生育していた<br><strong>陰樹の幼木が成長する</strong>などして<br>ギャップを埋めます。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">ギャップが埋まると、林内はまた<br>うす暗い環境に戻ります。</p>



<p></p>



<p style="font-size:17px">このことを模式図で<br>描いてみましょう。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">下図で、真ん中の１本の木が<br>倒れて小さなギャップが出来ます。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="554" height="672" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/76166892a3fdb6deddfcf798c660248f.jpg" alt="大きな木が無くなり、そこに光が差し込む。その場所に陰樹の小さな幼木が描いてある。" class="wp-image-4534" style="width:303px;height:auto"/></figure>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">陰樹の幼木が成長して、<br>林冠に届くとギャップが埋まり、<br>林内は薄暗くなります(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="543" height="304" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/9a3466ad237381cff2539997a01f542d.jpg" alt="幼木の陰樹が大きくなって、林冠に届いた図。" class="wp-image-4535" style="width:307px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/9a3466ad237381cff2539997a01f542d.jpg 543w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/9a3466ad237381cff2539997a01f542d-320x180.jpg 320w" sizes="auto, (max-width: 543px) 100vw, 543px" /></figure>



<p style="font-size:17px">一方で、<br>大きなギャップの場合は<br>どうなるでしょうか？<br><br>大きなギャップは、<br>より広い範囲で樹木が<br>倒れるなどして生じます。<br><br><strong>大きなギャップでは、</strong><br><strong>林床の広い範囲に強い光が届きます</strong>(下図)。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="675" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/fc09ab82619f60b140f7d6a182cb477a-900x675.jpg" alt="比較的広い範囲の林床に光が当たっていて明るい。写真。" class="wp-image-4527" style="width:289px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/fc09ab82619f60b140f7d6a182cb477a-900x675.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/fc09ab82619f60b140f7d6a182cb477a-750x563.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/fc09ab82619f60b140f7d6a182cb477a-768x576.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/fc09ab82619f60b140f7d6a182cb477a-1536x1152.jpg 1536w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/fc09ab82619f60b140f7d6a182cb477a-2048x1536.jpg 2048w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p></p>



<p style="font-size:17px">このため、<br>もともと生育していた<br>陰樹の幼木に加えて、<br><br><strong>陽樹の種子が</strong><br><strong>発芽して成長する</strong>のです(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="547" height="703" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/3a49bc039a2964133fe253a85184edcf.jpg" alt="大きな木が３本無くなり、そこへ明るい光が差し込む図。その場所には、陰樹の幼木に混ざって、陽樹の小さな木が何本も描いてある。" class="wp-image-4536" style="width:287px;height:auto"/></figure>



<p style="font-size:17px">陽樹には、強い光が当たる環境では<br>陰樹よりも速く成長する傾向があり、<br><br>あとから発芽した陽樹が、<br>先に生育していた陰樹の幼木を<br>追い抜いて林冠を形成します。</p>



<p></p>



<p style="font-size:17px">すると林内は再び薄暗くなり、<br>新たな陽樹は育たず、<br>陰樹の幼木が成長を続けます(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="548" height="252" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/2fe86f0a61606eae9343683a833de398.jpg" alt="陽樹が陰樹の幼木よりも高く成長して林冠に届いた図。" class="wp-image-4537" style="width:308px;height:auto"/></figure>



<p style="font-size:17px">やがては、遷移によって<br>林冠を形成する陽樹も<br>陰樹へと置き換わっていくのです(下図)。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="555" height="324" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/08/6d353fba743939b258262703e560b293.jpg" alt="陽樹が無くなり、大きな陰樹に置き換わった図。" class="wp-image-4538" style="width:315px;height:auto"/></figure>



<p style="font-size:17px"></p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p style="font-size:17px">ちょっと待った！</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p style="font-size:17px">どうしましたか？<br></p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p style="font-size:17px">大きなギャップの話で、<br>ギャップができた時に<br>発芽してくる陽樹の種子は<br>一体どこから来たの？　</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p style="font-size:17px">ギャップができる以前に<br>その場所の<strong>土壌中に種子が埋まって<br>休眠</strong>をしていた場合や、<br><br>ギャップができた後に<br>風などによって種子が<br>運ばれてくる場合などがあります。</p>



<p></p>



<p style="font-size:17px">種子によっては、<br>発芽できる環境になるまで<br>何年間も休眠している<br>場合もあるのですよ。</p>



<p></p>



<p style="font-size:17px">以前に<a href="https://hideyuki-komiya.com/2021/02/11/seibutukiso-seni/" title="生物基礎：遷移の分類、一次遷移(裸地～陰樹林)の過程">『一次遷移の過程』</a>で、<br><br><strong>土壌があり、その中に植物の種子などが</strong><br><strong>存在している状態</strong>から始まる遷移のことを<br><br>二次遷移というと解説しました。<br><br>大きなギャップができたときに<br>その場所で進行する上記の現象は、<br>森林内での部分的な二次遷移なのです。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p><a href="#mokuji" title=""><strong>目次に戻れるボタン</strong></a></p>



<h2 class="wp-block-heading">４：極相林(陰樹林)の樹木の多様性</h2>



<p style="font-size:17px">極相林(陰樹林)では、<br>色々な場所で、様々な大きさの<br>ギャップが生じます。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">このため、<strong>極相林の樹木は<br>陰樹だけではなく、所々に<br>陽樹も混ざっている</strong>のです。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">もしも、<br>複数の樹木が倒れて<br>ある程度大きなギャップが生じる<br>ということが無ければ、</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">いずれ、その森の樹木は<br>ほとんどが陰樹になるでしょう。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px">極相林(陰樹林)における<br>ギャップの形成は、<br><br>その森の樹木の多様性を高めることに<br>つながっているのです。</p>



<p style="font-size:17px"></p>



<p style="font-size:17px"><a href="#mokuji" title=""><strong>目次に戻れるボタン</strong></a></p>



<p></p>The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2025/08/29/gap/">森林の林冠とギャップ</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>確認問題</title>
		<link>https://hideyuki-komiya.com/2025/02/23/mondai-sekaibiom/</link>
					<comments>https://hideyuki-komiya.com/2025/02/23/mondai-sekaibiom/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[hideyuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 23 Feb 2025 10:52:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[植生の多様性]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://hideyuki-komiya.com/?p=2273</guid>

					<description><![CDATA[<p>世界のバイオームで解説した内容の確認問題をやってみましょう。 分からない時は、問題の下にある【分からぬボタン】を押して 対応する解説に目を通してから再挑戦しましょう。 確認問題１：陸上のバイオーム 下の(①)～(⑤)に入 [&#8230;]</p>
The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2025/02/23/mondai-sekaibiom/">確認問題</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="font-size:18px"><a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/" title="『生物基礎』バイオームの覚え方のコツ：世界のバイオーム編"><strong>世界のバイオーム</strong></a>で解説した内容の<br>確認問題をやってみましょう。<br><br>分からない時は、問題の下にある<br><strong>【分からぬボタン】</strong>を押して<br><br>対応する解説に目を通してから<br>再挑戦しましょう。</p>



<p></p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>確認問題１：陸上のバイオーム</strong></h3>



<p style="font-size:18px">下の(①)～(⑤)に入る最も適切な語句を<br>選択肢(あ～け)から選びなさい。</p>



<p style="font-size:18px"><br>ある地域の(①)と、<br>そこに生息する全ての生物の<br>まとまりのことをバイオームという。<br><br>陸上のバイオームは<br>(②)に基づいて分類される。<br><br>(②)は、主に(③)(④)で決まり、<br>これによって陸上のバイオームは</p>



<p style="font-size:18px">大きく、森林、草原、(⑤)に分けられる。<br><br>あ：生態系　い：植生　う：生物の種類　<br>え：相観(植生の見た目)　お：湿度　<br>か：降水量　き：気温　く：荒原　　<br>け：砂漠</p>



<p style="font-size:18px"></p>



<p style="font-size:18px"><a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/#mondai1" title=""><strong>【分からぬボタン】</strong></a></p>



<p></p>



<p><br><br><br><br><br></p>



<p></p>



<p style="font-size:18px">解答<br>①い　②え　③・④か、き　⑤く<br></p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>確認問題２：森林のバイオーム</strong></h3>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="861" height="576" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/86ab49820e1bc0f0ecc131c6f2fe9862.jpg" alt="気温降水量とバイオームの関係図で、熱帯亜熱帯多雨林の下がA、その左がB、左下の小さい円の範囲がC、その左上(針葉樹林の右)がD" class="wp-image-4303" style="width:410px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/86ab49820e1bc0f0ecc131c6f2fe9862.jpg 861w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/86ab49820e1bc0f0ecc131c6f2fe9862-750x502.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/86ab49820e1bc0f0ecc131c6f2fe9862-768x514.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 861px) 100vw, 861px" /></figure>



<p style="font-size:18px">(1)図中のA～Dの範囲で成立する<br>バイオームの名称、特徴、植物の例を、<br>それぞれの語群から選び、記号で答えなさい。<br><br>バイオーム名<br>あ：照葉樹林　い：雨緑樹林　う：硬葉樹林　え：夏緑樹林<br><br>バイオームの特徴<br>あ：雨季に葉をつけ、<br>　　乾季に落葉する広葉樹が優占する。</p>



<p style="font-size:18px">い：冷温帯にみられ、<br>　　冬季に落葉する樹木が優占する。<br>う：暖温帯にみられ、クチクラ層の発達した<br>　　光沢のある葉をもつ樹木が優占する。<br>え：地中海周辺などで見られ、<br>　　小さく硬い葉をもつ樹木などが優占する。<br></p>



<p style="font-size:18px">植物の例</p>



<p style="font-size:18px">あ：カシ、タブノキ　<br>い：チーク　<br>う：オリーブ、コルクガシ<br>え：ブナ、カエデ</p>



<p style="font-size:18px"></p>



<p style="font-size:18px"><a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/#mondai2" title=""><strong>【分からぬボタン】</strong></a></p>



<p><br><br><br><br><br></p>



<p></p>



<p style="font-size:18px">解答(バイオーム名、特徴、植物例)<br>A：い、あ、い　<br>B：あ、う、あ<br>C：う、え、う<br>D：え、い、え<br></p>



<p style="font-size:18px"></p>



<p style="font-size:18px"><br>(2)熱帯多雨林、亜熱帯多雨林、針葉樹林<br>　についての解説文をそれぞれ選べ。<br>　<br>　あ：一年を通して高温多湿の地域に分布し、<br>　　　ヘゴなどの木生シダが見られることがある。<br>　い：フタバガキなどの常緑樹が優占する。<br>　う：モミやカラマツなどが見られる。</p>



<p style="font-size:18px"></p>



<p style="font-size:18px"><a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/#mondai2" title=""><strong>【分からぬボタン】</strong></a></p>



<p style="font-size:18px"></p>



<p style="font-size:18px"><br><br><br><br><br><br><br>解答<br>熱帯多雨林：い<br>亜熱帯多雨林：あ<br>針葉樹林：う</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>確認問題３：草原・荒原のバイオーム</strong></h3>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="860" height="580" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/f87903590b69eebbee0593f9f16fbf5c.jpg" alt="気温降水量とバイオームの関係図で、草原のバイオームの高温側がA、低温側がB、年平均気温－５℃以下の範囲がC" class="wp-image-4304" style="width:327px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/f87903590b69eebbee0593f9f16fbf5c.jpg 860w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/f87903590b69eebbee0593f9f16fbf5c-750x506.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/f87903590b69eebbee0593f9f16fbf5c-768x518.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 860px) 100vw, 860px" /></figure>



<p style="font-size:18px">図中のA～Cの範囲で成立する<br>バイオームの名称と特徴を以下から選び<br>それぞれ記号で答えなさい。&nbsp;<br><br>名称<br>あ：ステップ　い：ツンドラ　う：サバンナ<br><br>特徴<br>あ：樹木がまばらに見られる<br>　　草原のバイオームが成立する。<br>い：イネ科草本が優占し、<br>　　樹木はほとんど見られない。<br>う：寒帯にみられ、主に地衣類や<br>　　コケ類などからなる植生が成立する。</p>



<p style="font-size:18px"></p>



<p style="font-size:18px"><a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/#mondai3" title=""><strong>【分からぬボタン】</strong></a></p>



<p><br><br><br><br><br><br></p>



<p style="font-size:18px">解答(名称、特徴)</p>



<p style="font-size:18px">A：う、あ<br>B：あ、い<br>C：い、う</p>



<p></p>The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2025/02/23/mondai-sekaibiom/">確認問題</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://hideyuki-komiya.com/2025/02/23/mondai-sekaibiom/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>生物基礎：遷移の分類、一次遷移(裸地～陰樹林)の過程</title>
		<link>https://hideyuki-komiya.com/2021/02/11/seibutukiso-seni/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[hideyuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 11 Feb 2021 13:16:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[植生の多様性]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://hideyuki-komiya.com/?p=3532</guid>

					<description><![CDATA[<p>目次 １：植生は変化する 例えば、テレビなどで、 長年放置された村の映像が 映ることがありますね？ 道だったであろう所や家の中まで、 いたるところに草や木が 生い茂った状態になっている。 もっと年月がたてば、 草木の密度 [&#8230;]</p>
The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2021/02/11/seibutukiso-seni/">生物基礎：遷移の分類、一次遷移(裸地～陰樹林)の過程</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><a id="mokuji"></a><span style="color: #ffffff;">目次</span></p>
<h2><span style="color: #ff6600;"><strong>１：植生は変化する</strong></span></h2>
<p><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">ねぇ～、森って、どうやってできるの？</div></div></div></div></div></div></div></p>
<p>例えば、テレビなどで、<br />
長年放置された村の映像が<br />
映ることがありますね？</p>
<p>道だったであろう所や家の中まで、<br />
いたるところに草や木が<br />
生い茂った状態になっている。</p>
<p>もっと年月がたてば、<br />
草木の密度が増えて<br />
うっそうとした状態になるでしょう。</p>
<p>植生というのは、<br />
年月の経過に伴って<br />
自然に変化していきます。</p>
<p>日本のように降水量と気温が<br />
森林の形成に適した地域であれば、</p>
<p>人の手が入るなどしなければ、<br />
年月を経て森に変わっていく<br />
ことでしょう。</p>
<p><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6a5240f510b996c96494c7fc931314f4.jpg" width="96" height="96" alt="まとなが ねぎと" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">まとなが ねぎと</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">森が出来るまでの植生の変化を、<br />
もっと詳しく知りたいです！<br />
テストにも良く出るテーマみたいですし(笑)。</div></div></div></div></div></div></div></p>
<p>それじゃあ、次の項目から<br />
詳しくみていきましょう。</p>
<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
<h2><span style="color: #ff6600;"><strong>２：遷移の分類</strong></span></h2>
<p>ある場所の植生が<br />
年月の経過とともに変化していくことを<br />
<strong>植生遷移(せんい)、</strong>または単に<strong>遷移</strong>といいます。</p>
<p>植生遷移は、</p>
<p><span style="color: #000000;">・<strong>一次遷移</strong>：</span><br />
<strong>土壌がない状態</strong>から始まる遷移</p>
<p><span style="font-size: 1rem;">・<strong>二次遷移</strong>：<br />
</span><span style="font-size: 1rem;">　<strong>土壌があり、その中に植物の種子などが</strong><br />
<strong>　存在している状態</strong></span>から始まる遷移</p>
<p>に分けられます。</p>
<p>土壌(どじょう)は、<br />
岩石が風化してできた砂などに、<br />
生物の遺骸が分解されて生じた<br />
有機物が混ざることで形成されます。</p>
<p>例えば、森を歩くとき、私達は、<br />
森の土壌の表面を踏みしめながら歩いています(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3537" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/e670b94de1be74b03a51938d8ab67461-750x558.jpg" alt="土壌の図" width="431" height="320" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/e670b94de1be74b03a51938d8ab67461-750x558.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/e670b94de1be74b03a51938d8ab67461-900x670.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/e670b94de1be74b03a51938d8ab67461-768x572.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/e670b94de1be74b03a51938d8ab67461.jpg 1354w" sizes="auto, (max-width: 431px) 100vw, 431px" /></p>
<p>一次遷移は、<br />
遷移の始まる場所が陸地か湖沼かで<br />
以下の２つに分けられます。</p>
<p>・<strong>乾性遷移：<span style="font-size: 1rem;">始まる場所が陸地</span></strong></p>
<p>・湿性遷移：<span style="font-size: 1rem;">始まる場所が湖沼など</span></p>
<p>以上の、植生遷移の分類を<br />
まとめて図示してみましょう。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3534" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/a55066931b594fbc14ca99f5181857ed-750x676.jpg" alt="遷移の分類図。一次遷移の始まりの状態として、土壌の無い岩石の図と、湖沼の図が描いてある。二次遷移の始まりの状態として、岩石の上に土壌が蓄積した図が描いてある。" width="402" height="362" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/a55066931b594fbc14ca99f5181857ed-750x676.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/a55066931b594fbc14ca99f5181857ed-768x692.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/a55066931b594fbc14ca99f5181857ed.jpg 840w" sizes="auto, (max-width: 402px) 100vw, 402px" /></p>
<p>生物基礎では、<br />
<strong>乾性遷移の仕組み</strong>について<br />
詳しく学んでいきます。</p>
<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
<h2><span style="color: #ff6600;"><strong>３：裸地 ー 乾性遷移のスタート</strong></span></h2>
<p>※：以下では、生物基礎の教科書に<br />
記載された遷移の過程を解説します。</p>
<p>一般に、植物が見られない<br />
土地のことを<span style="font-size: 1rem;">裸地(らち)と</span><span style="font-size: 1rem;">いいます。</span></p>
<p>特に、<br />
<strong>火山の噴火で生じた溶岩の上</strong>や<br />
<strong>海底火山の噴火で生じた新しい島</strong>では<br />
植物だけでなく、<strong>土壌もみられません(下図)。</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3539" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/a4f9104fd6c151f3d5118455531a4c7f-750x486.jpg" alt="溶岩の写真。赤茶色のゴツゴツした岩で地面がおおわれている。" width="390" height="253" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/a4f9104fd6c151f3d5118455531a4c7f-750x486.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/a4f9104fd6c151f3d5118455531a4c7f-900x583.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/a4f9104fd6c151f3d5118455531a4c7f-768x498.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/a4f9104fd6c151f3d5118455531a4c7f.jpg 1406w" sizes="auto, (max-width: 390px) 100vw, 390px" /></p>
<p>上図中の矢印：噴火で生じた溶岩(三宅島)</p>
<p>乾性遷移は、こうした、<br />
土壌がない裸地からスタートします。</p>
<p>土壌がない裸地は、<br />
水分や、植物などの栄養分となる<br />
栄養塩類(窒素など)の乏しい環境です。</p>
<p><span style="font-size: 1rem;">このような環境では、<br />
乾燥に強く、少ない栄養塩類でも<br />
</span><span style="font-size: 1rem;">生きていける生物が生活を始めます。</span></p>
<p>そのような、<br />
遷移の初期に侵入する生物種のことを、<br />
<strong>先駆種</strong>(せんくしゅ：<strong>パイオニア種</strong>ともいう)<br />
といいます。</p>
<p>どういった生物が先駆種となるかは、<br />
裸地の状況によって異なりますが、<br />
代表的な先駆種として、</p>
<p>・<strong>地衣類(ちいるい)</strong><br />
・<strong>コケ植物</strong><br />
・イタドリ(草本植物の一種)<br />
・ヤシャブシ(木本植物の一種)</p>
<p>があります。</p>
<p>地衣類というのは、<br />
緑藻と菌類、または、シアノバクテリアと菌類が<br />
ひとまとまりになって一緒に生活している<br />
共生体の総称です。<br />
(下図：コンクリの塀につく黄色タイプの地衣類)</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3583" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/5a4dd7f014df3498b55aaa52d40bb264-559x750.jpg" alt="コンクリの壁に黄色の地衣類がついている。一見、古くなった黄色のペンキ塗りのよう。" width="282" height="378" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/5a4dd7f014df3498b55aaa52d40bb264-559x750.jpg 559w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/5a4dd7f014df3498b55aaa52d40bb264.jpg 664w" sizes="auto, (max-width: 282px) 100vw, 282px" /></p>
<p>地衣類は、乾燥に大変強く、<br />
晴れの日が続くとカラカラに<br />
乾燥してしまいますが、</p>
<p>雨がふって水を得ると<br />
活動を再開することができます。</p>
<p>以下の解説では、<br />
地衣類・コケ植物が先駆種となった<br />
場合を想定して解説します。</p>
<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
<h2><span style="color: #ff6600;"><strong>４：裸地→草原→低木林→陽樹林の変化過程</strong></span></h2>
<p>土壌のない裸地上で、<br />
地衣類やコケ植物は、<br />
増殖していく一方、<br />
枯死していきます。</p>
<p>地衣類やコケ植物が枯死し、<br />
その遺骸が分解されて蓄積することで、<br />
土壌の形成が始まるのです。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3538" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/ed493ff625f74ef6713e2d316139ab99-750x486.jpg" alt="土壌が形成され始める図。岩石として描かれた図の表面に、薄い土壌が蓄積している。" width="361" height="234" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/ed493ff625f74ef6713e2d316139ab99-750x486.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/ed493ff625f74ef6713e2d316139ab99-900x584.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/ed493ff625f74ef6713e2d316139ab99-768x498.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/ed493ff625f74ef6713e2d316139ab99.jpg 922w" sizes="auto, (max-width: 361px) 100vw, 361px" /></p>
<p>上図：大地の断面図</p>
<p>形成が始まったばかりの土壌は、<br />
まだ厚さの薄い土壌ですが、</p>
<p>土壌の無い状態に比べると<br />
水が保たれやすく、栄養塩類も<br />
より多くなります。</p>
<p>そうした場所に<br />
草本植物が進入すると、<br />
やがて<strong>草原</strong>となるのです(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3533" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/c22e3076e5a83ef99baf6a8365ebb7a5-750x273.jpg" alt="草原の図。土壌の厚みが増している。" width="382" height="139" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/c22e3076e5a83ef99baf6a8365ebb7a5-750x273.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/c22e3076e5a83ef99baf6a8365ebb7a5-900x328.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/c22e3076e5a83ef99baf6a8365ebb7a5-768x280.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/c22e3076e5a83ef99baf6a8365ebb7a5.jpg 922w" sizes="auto, (max-width: 382px) 100vw, 382px" /></p>
<p>草本が枯死した遺骸が分解されて<br />
土壌の形成がさらに進むと、</p>
<p>草本に混ざって低木が<br />
見られるようになり、<br />
やがて、<strong>低木林</strong>となります(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3536" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/70f95e548826f46d48ab88cef3099dcd-750x407.jpg" alt="低木林の図。草原よりも土壌が厚くなり、草よりも背丈の高い低木が沢山描いてある。" width="386" height="209" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/70f95e548826f46d48ab88cef3099dcd-750x407.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/70f95e548826f46d48ab88cef3099dcd-900x488.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/70f95e548826f46d48ab88cef3099dcd-768x416.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/70f95e548826f46d48ab88cef3099dcd.jpg 922w" sizes="auto, (max-width: 386px) 100vw, 386px" /></p>
<p>低木の枯れ枝や枯れ葉が分解されて、<br />
より一層、土壌の形成が進むと、<br />
高木(※)が生育できるようになります。</p>
<p>※：低木の樹種に比べて、より高くまで<br />
成長できる種類の樹木</p>
<p>低木林に進入する高木は、<br />
一般に、陽樹の高木です。</p>
<p>陽樹とは、<br />
明るい場所でよく生育する<br />
樹木のことです。</p>
<p>陽樹の高木としては、<br />
アカマツなどがあります。</p>
<p><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc41e99ffecef33c9ec094155044dc60.jpg" width="96" height="96" alt="なすき ゆり" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">なすき ゆり</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">陽樹と光との関係については、<br />
<a title="光合成速度と呼吸速度のグラフ" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/10/27/kougouseisokudo-gurahu/"><strong>『光合成速度と呼吸速度のグラフ』</strong></a>で<br />
詳しく勉強しましたね。</div></div></div></div></div></div></div></p>
<p>そうですね。入試では、遷移と<br />
光合成速度や呼吸速度をからめた出題も<br />
予想されるので、しっかり理解して<br />
おきましょうね。</p>
<p>話を戻しましょう。</p>
<p>低木林の内部は、比較的明るく、<br />
陽樹の高木の種子は発芽し、<br />
成長してきます。</p>
<p>すると、いずれは、<br />
低木よりも樹高が高くなり、<br />
低木への光を遮ってしまいます。</p>
<p>このため、低木林は、<br />
陽樹の高木が主体となる<br />
<strong>陽樹林</strong>へと変化します(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3540" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/2a3b4b0341c59a11f53d989ae183daaf-750x590.jpg" alt="陽樹林の図。低木林よりさらに土壌が厚い。低木よりも背丈の高い陽樹が沢山描いてある。" width="389" height="306" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/2a3b4b0341c59a11f53d989ae183daaf-750x590.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/2a3b4b0341c59a11f53d989ae183daaf-900x708.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/2a3b4b0341c59a11f53d989ae183daaf-768x604.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/2a3b4b0341c59a11f53d989ae183daaf.jpg 922w" sizes="auto, (max-width: 389px) 100vw, 389px" /></p>
<p>上図：背丈の比較として低木を1本描いてある</p>
<p><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc41e99ffecef33c9ec094155044dc60.jpg" width="96" height="96" alt="なすき ゆり" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">なすき ゆり</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">土壌が厚くなることに伴って<br />
植生が草原、低木林、陽樹林と変化するのですね。</div></div></div></div></div></div></div></p>
<p>そうです！</p>
<p>土壌が発達するほど、<br />
より根が大きく、水分や栄養塩類を多く必要とする<br />
植物が進入できるようになるのです。</p>
<p><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">う～ん、それにしても、草や木が進入って<br />
、、、種子は一体どこからやってくるの？</div></div></div></div></div></div></div></p>
<p>先ほど取り上げた裸地の写真を見てみましょう。<br />
よく見ると、すぐ近くに草が生えていたり、少し離れた崖には<br />
木が生えていることが分かります(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3542" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/91baecdf9aeb26aea042877c438b6cca-750x529.jpg" alt="溶岩近くの草と木の写真" width="432" height="305" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/91baecdf9aeb26aea042877c438b6cca-750x529.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/91baecdf9aeb26aea042877c438b6cca-900x634.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/91baecdf9aeb26aea042877c438b6cca-768x541.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/02/91baecdf9aeb26aea042877c438b6cca.jpg 1406w" sizes="auto, (max-width: 432px) 100vw, 432px" /></p>
<p>そうした場所から、<br />
風や動物(鳥など)によって種子が<br />
運ばてくるのですよ。</p>
<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
<h2><span style="color: #ff6600;"><strong>５：陽樹林→陰樹林の変化過程</strong></span></h2>
<p>森に入ると、<br />
薄暗い感じがします。</p>
<p>森の中では、高木の葉によって<br />
太陽の光がさえぎられるためです。</p>
<p>陽樹林の土壌には<br />
陽樹の種子が多く落ちます。</p>
<p>しかし、<strong>林内が薄暗いために、</strong><br />
<strong>陽樹の種子は、発芽しないか</strong><br />
<strong>発芽したとしても芽生えは</strong><br />
<strong>成長することが出来ません。</strong></p>
<p><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">え、それじゃあ、森の中では<br />
木は育たないの？</div></div></div></div></div></div></div></p>
<p>じつは、薄暗い場所でも<br />
種子が発芽して、成長できる<br />
樹木があるのです。</p>
<p>そのような樹木のことを<br />
総称して陰樹といいます。</p>
<p>陰樹の高木としては、<br />
シイ類やカシ類があります。</p>
<p>陰樹の高木の種子は、<br />
動物などによって陽樹林内に<br />
運ばれてきます。</p>
<p><strong>陰樹の種子は、<br />
陽樹林内でも発芽して</strong><br />
<strong>成長することが出来ます(下図)。</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3590" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/cbb3af9c19f843c070ccd1cdcdbbd146-750x521.jpg" alt="高木の陽樹林の内部で、小さな陰樹が成長している様子を描いた図。" width="400" height="278" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/cbb3af9c19f843c070ccd1cdcdbbd146-750x521.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/cbb3af9c19f843c070ccd1cdcdbbd146-900x625.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/cbb3af9c19f843c070ccd1cdcdbbd146-768x534.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/cbb3af9c19f843c070ccd1cdcdbbd146.jpg 1039w" sizes="auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px" /></p>
<p>やがては、陽樹の高木と<br />
同程度の高さにまでなります。</p>
<p>このようにして、陽樹林は、<br />
陽樹と陰樹が混ざる森(混交林)<br />
に変化します(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3589" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/d869d4a2a949dfd10be36c11db92d3af-750x685.jpg" alt="高木の陽樹と陰樹が混ざって生育する混交林の図" width="340" height="311" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/d869d4a2a949dfd10be36c11db92d3af-750x685.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/d869d4a2a949dfd10be36c11db92d3af-768x702.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/d869d4a2a949dfd10be36c11db92d3af.jpg 790w" sizes="auto, (max-width: 340px) 100vw, 340px" /></p>
<p>その後、<strong>陽樹林を構成していた陽樹が</strong><br />
<strong>台風や寿命などによって倒れていくと、</strong><br />
<strong>やがては陰樹が中心の森(陰樹林)に</strong><br />
<strong>変わっていく</strong>のです(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone  wp-image-3588" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/6afd11401ce42bfeb40354962b3a1d69-335x750.jpg" alt="混交林から陰樹林へいたる過程の図。陽樹が数本倒れ、そのあいた部分で陰樹が成長する。これを繰り返して、陰樹が主体の陰樹林になる。" width="370" height="828" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/6afd11401ce42bfeb40354962b3a1d69-335x750.jpg 335w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/6afd11401ce42bfeb40354962b3a1d69-402x900.jpg 402w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/6afd11401ce42bfeb40354962b3a1d69-768x1720.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/6afd11401ce42bfeb40354962b3a1d69-686x1536.jpg 686w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/6afd11401ce42bfeb40354962b3a1d69-915x2048.jpg 915w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2021/03/6afd11401ce42bfeb40354962b3a1d69.jpg 945w" sizes="auto, (max-width: 370px) 100vw, 370px" /></p>
<p><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6a5240f510b996c96494c7fc931314f4.jpg" width="96" height="96" alt="まとなが ねぎと" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">まとなが ねぎと</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">裸地から陽樹林へは、<br />
土壌の厚さの変化に伴って変化したけれど、<br />
<strong>陽樹林から陰樹林への変化は、</strong><br />
<strong>林内の光環境が主な要因となる</strong>のですね。</div></div></div></div></div></div></div></p>
<p>そうです。</p>
<p>さて、陰樹林まで来ましたが、<br />
いったい、遷移はどこまで<br />
進んでいくのでしょうか？</p>
<p>その点について、<br />
次の項目で解説しましょう。</p>
<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
<h2><span style="color: #ff6600;"><strong>６：極相と極相林</strong></span></h2>
<p>遷移が進み、植生を構成している<br />
植物の種類に大きな変化が<br />
見られなくなった状態のことを</p>
<p><strong>極相(きょくそう)</strong></p>
<p>とよびます。</p>
<p>極相がどのような植生となるかは、<br />
主に、その場所の気候(気温と降水量)によって<br />
決まり、</p>
<p>日本の場合、気候的には、<br />
極相は、森林となります。</p>
<p>極相に達した森林のことを<br />
<strong>極相林(きょくそうりん)</strong>とよびます。</p>
<p>・・・・・・・・・・・・・・・・・・・</p>
<p>さて、<br />
裸地から陰樹林に至る<br />
一次遷移の過程を紹介しました。</p>
<p>最後に重要なことを１つ。</p>
<p>ここで紹介した過程は、あくまで<br />
一次遷移の代表的なものを<br />
紹介したにすぎません。</p>
<p>環境の条件によっては、<br />
ここで紹介したものと異なる<br />
遷移の進み方もあるのだいうことを<br />
頭の片隅に置いておきましょう。</p>
<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
<p>・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・</p>
<p><strong>植生分野の関連記事</strong></p>
<p><strong style="font-size: 18.6667px;"><a title="『生物基礎』バイオームの覚え方のコツ：世界のバイオーム編" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2681" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a5d94621c3043c71efe4de0e140a0cf7-750x359.jpg" alt="バイオームの覚え方" width="370" height="177" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a5d94621c3043c71efe4de0e140a0cf7-750x359.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a5d94621c3043c71efe4de0e140a0cf7-900x431.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a5d94621c3043c71efe4de0e140a0cf7-768x368.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a5d94621c3043c71efe4de0e140a0cf7.jpg 1363w" sizes="auto, (max-width: 370px) 100vw, 370px" /></a></strong></p>
<p><a title="生物基礎：目次" href="https://hideyuki-komiya.com/seibutukiso-koumoku/"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2797" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2019/03/5c9584616c02f0d45c10f0e8e40e2e22.jpg" alt="やきつけ生物基礎の目次へのリンク画像。扉の絵。" width="230" height="229" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2019/03/5c9584616c02f0d45c10f0e8e40e2e22.jpg 539w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2019/03/5c9584616c02f0d45c10f0e8e40e2e22-150x150.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px" /></a></p>The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2021/02/11/seibutukiso-seni/">生物基礎：遷移の分類、一次遷移(裸地～陰樹林)の過程</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>光合成速度と呼吸速度のグラフ</title>
		<link>https://hideyuki-komiya.com/2020/10/27/kougouseisokudo-gurahu/</link>
					<comments>https://hideyuki-komiya.com/2020/10/27/kougouseisokudo-gurahu/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[hideyuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 27 Oct 2020 13:57:16 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[植生の多様性]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://hideyuki-komiya.com/?p=3227</guid>

					<description><![CDATA[<p>『この記事について』 入試問題でよく出題される 以下のグラフについて解説します。 また、以下の用語について、 光合成速度のグラフの視点から やさしく解説しています。 ・光補償点(ひかりほしょうてん) ・光飽和点(ひかりほ [&#8230;]</p>
The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/10/27/kougouseisokudo-gurahu/">光合成速度と呼吸速度のグラフ</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><span style="font-size: 14pt; color: #ff9900;"><strong>『この記事について』</strong></span><br />
入試問題でよく出題される<br />
以下のグラフについて解説します。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3265" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c7a8c901e45bc64c5e742a15e64dd023.jpg" alt="光合成速度のグラフ" width="320" height="277" /></p>
<p>また、以下の用語について、<br />
光合成速度のグラフの視点から<br />
やさしく解説しています。</p>
<p><strong>・光補償点(ひかりほしょうてん)</strong><br />
<strong>・光飽和点(ひかりほうわてん)</strong><br />
<strong>・陽生植物、陰生植物、陽樹、陰樹</strong><br />
<strong>・陽葉、陰葉</strong></p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>光補償点と光飽和点</strong></span>は、<br />
上記のグラフをマスターする上での<br />
キーワードです。</p>
<p>また、<strong><span style="color: #ff0000;">陽樹と陰樹</span></strong>の特徴を知っておくことは、<br />
入試の大きなテーマの１つである<br />
遷移(せんい)という現象を理解する上で重要です。<br />
<a id="mokuji"></a><span style="color: #ffffff;">目次</span></p>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>１：</strong><strong>光合成速度と呼吸速度</strong></span></h2>
<h3><strong>1-1. 光合成速度、呼吸速度とは</strong></h3>
<p>単位時間当たりの光合成量のことを<br />
<strong>光合成速度</strong>といいます。</p>
<p>また、</p>
<p>単位時間当たりの呼吸量のことを<br />
<strong>呼吸速度</strong>といいます。</p>
<p><span style="font-size: 1rem;">植物は、光合成によって<br />
</span>有機物を生産し、</p>
<p>その有機物を<br />
呼吸(細胞呼吸)によって<br />
消費することで生活しています。</p>
<p>このため、植物は、</p>
<p><span style="font-size: 1rem;">光が適度に当たり、<br />
</span>光合成速度が呼吸速度を上回る環境では<br />
生育することができ、</p>
<p>光が少なすぎて、<br />
光合成速度が呼吸速度を下回る環境では、<br />
生育することが出来ません。</p>
<p>この記事で取り上げる以下のグラフは、<br />
特定の植物を様々な光の強さのもとにおき、</p>
<p>光合成速度と呼吸速度を測定して、<br />
その結果を描いたものです。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3265" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c7a8c901e45bc64c5e742a15e64dd023.jpg" alt="光合成速度のグラフ" width="312" height="270" /></p>
<p>そのため、このグラフには、<br />
測定の対象となった植物の<br />
光の強さと生育の関係が表れています。</p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>
<h3><strong>1-2. 呼吸速度</strong></h3>
<p>植物は、光の有無に関係なく、<br />
呼吸によって空気中へ<br />
二酸化炭素(CO<sub>2</sub>)を放出しています。</p>
<p>植物は、光が当たる環境では、<br />
光合成による二酸化炭素の吸収と、<br />
呼吸による二酸化炭素の放出を同時に<br />
行っていますが、</p>
<p>暗黒下にある時は、<br />
光合成を行いません(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3277" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/627a3af28e511275b29821a923a5dad2-750x570.jpg" alt="光のもとにある植物は、二酸化炭素の出入りがあり、暗黒下の植物は、二酸化炭素の入りのみであることを示した図" width="311" height="236" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/627a3af28e511275b29821a923a5dad2-750x570.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/627a3af28e511275b29821a923a5dad2-768x584.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/627a3af28e511275b29821a923a5dad2.jpg 783w" sizes="auto, (max-width: 311px) 100vw, 311px" /></p>
<p>このため、<strong>呼吸速度は、</strong><br />
<strong>植物を暗黒下に置いた際の、</strong></p>
<p>単位時間あたりの<br />
二酸化炭素の放出量、</p>
<p>言い換えれば、</p>
<p><strong>二酸化炭素の放出速度</strong></p>
<p>として、<br />
測定することが出来ます。</p>
<p>測定結果を、</p>
<p>・横軸：光の強さ<br />
・縦軸：二酸化炭素の<strong>吸収速度</strong></p>
<p>に設定した図で<br />
描いてみましょう(下図：赤点)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3261" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/21f7456b51408b7a93902385b14a3fd5-750x688.jpg" alt="縦軸のマイナスの範囲に、１つの赤丸が描いてある。" width="298" height="273" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/21f7456b51408b7a93902385b14a3fd5-750x688.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/21f7456b51408b7a93902385b14a3fd5-900x825.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/21f7456b51408b7a93902385b14a3fd5-768x704.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/21f7456b51408b7a93902385b14a3fd5.jpg 962w" sizes="auto, (max-width: 298px) 100vw, 298px" /></p>
<p><strong>放出速度は、吸収速度に置き換えると</strong><br />
<strong>”マイナス”になります。</strong></p>
<p>生物基礎の教科書では、<br />
<strong>光の有無によらず &#8220;呼吸速度は、一定&#8221;</strong><br />
<strong>であると仮定</strong>します。</p>
<p>この仮定に基づき、<br />
呼吸速度の大きさが分かりやすいように、<br />
下図のように、点線を引いておきましょう。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3263" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/977913abdb2264d04df7b914b053ecfb-750x688.jpg" alt="赤丸から出発し、横軸に平行な点線が描いてある。" width="311" height="285" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/977913abdb2264d04df7b914b053ecfb-750x688.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/977913abdb2264d04df7b914b053ecfb-900x825.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/977913abdb2264d04df7b914b053ecfb-768x704.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/977913abdb2264d04df7b914b053ecfb.jpg 962w" sizes="auto, (max-width: 311px) 100vw, 311px" /></p>
<p>光の強さによらず、<br />
<span style="color: #ff0000;"><strong>下図中の矢印で示される幅が</strong></span><br />
<span style="color: #ff0000;"><strong>呼吸速度を表しています。</strong></span></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3262" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c1ddea88f474af42c29a9b5cb036749b-750x688.jpg" alt="矢印では、点線と横軸との間の幅が示されている" width="322" height="295" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c1ddea88f474af42c29a9b5cb036749b-750x688.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c1ddea88f474af42c29a9b5cb036749b-900x825.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c1ddea88f474af42c29a9b5cb036749b-768x704.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c1ddea88f474af42c29a9b5cb036749b.jpg 962w" sizes="auto, (max-width: 322px) 100vw, 322px" /></p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>
<h3><strong>1-3. 光合成速度</strong></h3>
<p>植物は、光が当たる環境では、<br />
光合成による二酸化炭素の吸収と、<br />
呼吸による二酸化炭素の放出を同時に<br />
行っています(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3264" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/fa2bca617e576bec2b698d0b3291c7af.jpg" alt="光の下では、二酸化炭素の出入りがあることを描いた図" width="235" height="251" /></p>
<p>このため、光合成による<br />
二酸化炭素の吸収量だけを<br />
直接測定することは出来ません。</p>
<p>光合成速度を知りたい時は、</p>
<p>まず、植物に光を当てた時の、<br />
二酸化炭素の放出速度・吸収速度を測定します。</p>
<p>この測定値は、<br />
呼吸による二酸化炭素の放出分が<br />
含まれています。</p>
<p>そこで、この測定値と、<br />
暗黒下で測定した呼吸速度を使って、<br />
計算によって光合成速度を算出するのです。</p>
<p>具体的な計算式は、<br />
<a href="#keisan"><strong>「1-7:光合成速度の計算式」</strong></a>で解説します。</p>
<p>ここでは、計算結果をもとに描いた<br />
グラフの解説をしましょう。</p>
<p>特定の植物に様々な強さの光を当てて、<br />
二酸化炭素の放出速度・吸収速度を測定して<br />
グラフを描くと、下図赤線のようになります。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3271" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/ea8e0844ac7d9211f79e691c2272ed2b.jpg" alt="縦軸上の呼吸速度の点から出発し、右上がりで、途中で横軸と平行になるグラフが描いてある。" width="334" height="305" /></p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>下図中の矢印で示される幅が、</strong></span><br />
<span style="color: #ff0000;"><strong>光合成速度を表します。</strong></span></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3278" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/a01211fc609d6e21c3c591f35f62e281.jpg" alt="赤線のグラフと、呼吸速度の点線との間の幅が、矢印によって示されている" width="342" height="298" /></p>
<p>※：例として矢印を２か所に書いてある。</p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>
<h3><strong>1-4. 光補償点</strong></h3>
<p><span style="color: #000000;">光の強さが、<br />
下図の点線矢印のような<br />
</span><span style="color: #000000;">弱い時には、</span></p>
<p><span style="color: #000000;">呼吸速度が光合成速度を上回るため、<br />
</span><span style="color: #000000;">二酸化炭素の吸収速度は<br />
マイナスになっています。</span></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3284" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/1a2cf9f03efd960073a9e4186737955c.jpg" alt="光が弱い時は、光合成速度＜呼吸速度となることを描いた図" width="338" height="304" /></p>
<p>光が強くなっていくと、やがて、<br />
光合成速度と呼吸速度が等しくなって、<br />
二酸化炭素の吸収速度がゼロになります(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3283" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/0335d2a7f0fce73ec4c5b9944fec2ee8-1.jpg" alt="光合成速度＝呼吸速度になるときの光の強さを示した図" width="331" height="300" /></p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>光合成速度と呼吸速度が<br />
等しくなるときの光の強さ</strong></span></p>
<p>のことを、</p>
<p><span style="color: #ff0000; font-size: 14pt;"><strong>光補償点</strong></span>(ひかりほしょうてん)</p>
<p>といいます(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3274" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/ea8268f3b86d488214344bfee3c094be.jpg" alt="光補償点の位置を示した図。光合成速度のグラフと、横軸との交点の光の強さが、光補償点になる。" width="336" height="321" /></p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>
<h3><strong>1-5. 光飽和点</strong></h3>
<p>光の強さ(下図点線矢印)が、<br />
光補償点よりも強くなると、<br />
光合成速度が呼吸速度を上回り、</p>
<p>二酸化炭素の吸収速度が<br />
プラスになります(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3282" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/b7878a753e2773675c2a114a1882973d-1.jpg" alt="光合成速度＞呼吸速度となる光の強さの１例を示した図" width="369" height="340" /></p>
<p>ある程度の光の強さになるまでは、<br />
光が強くなるにつれて光合成速度が増加し、<br />
二酸化炭素の吸収速度が増加します(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3269" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/e1b4ab161a5ee8ded3a921b8e2c04e04.jpg" alt="光の強さが増せば、光合成速度が増加する部分を描いた図" width="352" height="321" /></p>
<p>しかし、<br />
ある光の強さに達すると、<br />
光合成速度の増加が頭打ちとなり、</p>
<p>それ以上に光を強くしても<br />
光合成速度は増加しなくなるのです(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3270" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/af7f3ef36d7242b1662108150d61961b.jpg" alt="光の強さが増しても、光合成速度が増加しない部分を示した図" width="355" height="321" /></p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong><span style="font-size: 1rem;">光合成速度の増加が<br />
止まった時の光の強さ</span></strong></span></p>
<p>のことを、</p>
<p><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="color: #ff0000;">光飽和点</span></strong></span>(ひかりほうわてん)</p>
<p>といいます(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3276" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/a1c5cf3a9d7567e55c5f8c755c6dfd13.jpg" alt="光飽和点を示した図" width="343" height="315" /></p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>
<h3><strong>1-6. 見かけの光合成速度</strong></h3>
<p>光の強さが<span style="font-size: 1rem;">光補償点以上である時の、<br />
二酸化炭素の吸収速度のことを、</span></p>
<p><strong>見かけの光合成速度</strong></p>
<p>といいます(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3259" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/ee3319f22cdf619e3ba5e3bd07926fdb.jpg" alt="横軸と光合成速度のグラフとの間の幅を、矢印で示してある。" width="351" height="325" /></p>
<p>※：光補償点以下では、見かけの光合成速度とは言わない。<br />
上図、<img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2716.png" alt="✖" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" />印。</p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>
<h3><strong><a id="keisan"></a>1-7. 光合成速度の計算式</strong></h3>
<p><span style="font-size: 12pt;">グラフと対応させて理解しましょう。</span></p>
<p><span style="color: #000000; font-size: 12pt;">光の強さが光補償点以上の場合の<br />
計算式を押さえてきましょう。</span></p>
<p>・光合成速度<br />
・呼吸速度<br />
・測定された二酸化炭素の吸収量(見かけの光合成速度)</p>
<p>について、以下の式が成立します。</p>
<p><strong>光合成速度　＝　呼吸速度　＋　見かけの光合成速度</strong></p>
<p>グラフで見ると、各値は<br />
下図の矢印で示される幅で表現され、<br />
上式が成立することが分かります。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3273" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/9b76979388b43b8324c25f4fbbb1110a.jpg" alt="式が成立することをグラフで示した。" width="351" height="334" /></p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>２：陽生植物と陰生植物のグラフの比較</strong></span></h2>
<p>陸上の植物は、<br />
生育場所の光の当たり具合を<br />
視点に分けた場合、</p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>・陽生植物：光の強い場所に生育する植物</strong></span></p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>・陰生植物：光の弱い場所でも生育できる植物</strong></span></p>
<p>に分けられます。</p>
<p>陽生植物の分かりやすい例として、<br />
イネがあります。</p>
<p>イネは、ふつう、<br />
直射日光がよく当たる田んぼで<br />
栽培されています(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3256" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/8759ae70aec58575723c48c5bf52e023-750x499.jpg" alt="イネの写真" width="373" height="248" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/8759ae70aec58575723c48c5bf52e023-750x499.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/8759ae70aec58575723c48c5bf52e023-768x511.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/8759ae70aec58575723c48c5bf52e023.jpg 836w" sizes="auto, (max-width: 373px) 100vw, 373px" /></p>
<p>日陰になる場所でイネを栽培しても、<br />
育ちが悪く、稲の実も、ほとんど付きません。</p>
<p>陰生植物の例としては、<br />
ゼニゴケなどがあります(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3257" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/6ec091187d1d7026c084c4709feca844.jpg" alt="ゼニゴケの写真" width="367" height="327" /></p>
<p>常に日陰になっている<br />
地面の上に生育しています。</p>
<p>一般に、</p>
<p><strong>光の強い場所では、</strong><br />
<strong>陰生植物よりも陽生植物のほうが、</strong><br />
<strong>より良く成長</strong>し、</p>
<p><strong>光の弱い場所では、</strong><br />
<strong>陽生植物よりも陰生植物のほうが、</strong><br />
<strong>より良く成長</strong>します。</p>
<p>その理由を、<br />
光合成速度と呼吸速度の視点で<br />
理解しましょう。</p>
<p>まずは、<br />
陽生植物と陰生植物の<br />
典型的な光合成速度のグラフを<br />
見てみましょう(下図)。<br />
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-4600" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/454397264fe84729a14083a97b094824-1.jpg" alt="陽生植物と陰生植物の光光合成曲線が描いてある。" width="400" height="359" /></p>
<p>陽生植物と陰生植物を比較すると、<br />
以下のような違いが見られます。</p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>①<br />
</strong><strong>陽生植物は、陰生植物に比べて<br />
</strong><strong>光飽和点が高く、強光下での<br />
見かけの光合成速度が大きい。</strong></span></p>
<p>陽生植物は、光飽和点が高く、<br />
光合成速度が、より強い光になるまで<br />
頭打ちにならずに増していきます(下図)。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-4601" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/5dd583eede1952580d99699d86883e85-1.jpg" alt="陰生植物の方が先に頭うちとなるグラフ。" width="400" height="353" /></p>
<p>その結果、強光下での<br />
見かけの光合成速度が<br />
陰生植物よりも大きくなるのです(下図)。<br />
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-4598" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c1bb4880b44970869133a05243dfb79a-1.jpg" alt="見かけの光合成速度は陽生植物の方が高いグラフ" width="400" height="362" /></p>
<p>植物は、光合成で作った有機物のうち、<br />
呼吸で消費されなかった分を材料にして<br />
体を作っていくので、</p>
<p><strong>見かけの光合成速度が大きいほど、</strong><br />
<strong>より良く成長する</strong>ことが出来ます。</p>
<p><span style="font-size: 1rem;">このため、陽生植物は、</span></p>
<p><span style="font-size: 1rem;">強い光があたる場所では、<br />
陰生植物に比べて、より良く<br />
</span><span style="font-size: 1rem;">成長することが出来るのです。</span></p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>②</strong></span><br />
<span style="color: #ff0000;"><strong>陽生植物は、陰生植物に比べて</strong></span><br />
<span style="color: #ff0000;"><strong>呼吸速度が大きく、光補償点が高い。</strong></span></p>
<p>陽生植物は、呼吸速度が大きく、<br />
より光が強くならないと<br />
光合成速度が呼吸速度に達しないため、</p>
<p>光補償点が高くなります(下図)。<br />
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-4599" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/1ae0194703ca13c741065ce9f4118dc0-1.jpg" alt="光補償点は陽生植物の方が高いグラフ" width="400" height="366" /></p>
<p>下図矢印の光の強さでは、<br />
陰生植物の光補償点は超えていますが、<br />
陽生植物の光補償点は、まだ超えていません。<br />
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-4597" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/d938ba3cd7b4653f0b18b85ba6d239ea-1.jpg" alt="陽生植物の方は吸収速度がマイナスのグラフ" width="400" height="363" /></p>
<p>このような光の強さでは、<br />
陰生植物は生育できても、<br />
陽生植物は生育できないのです。</p>
<p>また、下図矢印の光の強さでは、<br />
陽生植物の光補償点も超えていますが、<br />
見かけの光合成速度は、<br />
陰生植物のほうが上回っています。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-4602" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/755724879cc723c1cc67608b562f0a6c-1.jpg" alt="陽生植物も吸収速度がプラスのグラフ" width="400" height="358" /></p>
<p>このような光の強さでは、<br />
陰生植物も陽生植物も生育できますが、<br />
陰生植物のほうが、より良く成長できるのです。</p>
<p>このように、</p>
<p>①<br />
陽生植物：<br />
光飽和点が高く、見かけの光合成速度が大きい</p>
<p>陰生植物：<br />
光飽和点が低く、見かけの光合成速度が小さい</p>
<p>という特徴があることで、</p>
<p>強い光の下では、<br />
陽生植物のほうが、より良く成長し、</p>
<p>②<br />
陽生植物：<br />
呼吸速度が大きく、光補償点が高い</p>
<p>陰生植物：<br />
呼吸速度が小さく、光補償点が低い</p>
<p>という特徴があることで、</p>
<p>弱い光のもとでは、<br />
陰生植物のほうが、より良く成長するのです。</p>
<p>さて、これでグラフの説明は<br />
終わりです。</p>
<p>この後は、<br />
陽樹と陰樹、陽葉と陰葉の解説を<br />
簡単に行いましょう。</p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>３：陽樹と陰樹(光合成速度のグラフの視点から)</strong></span></h2>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>陽生植物の特徴を示す樹木</strong></span></p>
<p>のことを</p>
<p><span style="font-size: 14pt; color: #ff0000;"><strong>陽樹(ようじゅ)</strong></span></p>
<p>と言います。</p>
<p>代表的な陽樹として、<br />
<strong>クロマツ</strong>、<strong>アカマツ</strong>を<br />
押さえておきましょう。</p>
<p>これらのマツは、<br />
日本では庭木などとして<br />
植えられることも多く、</p>
<p>その際は、普通、直射日光が<br />
よく当たる場所に植えられます。</p>
<p>一方で、</p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>芽生えや幼木の時に<br />
陰生植物の特徴を示す樹木</strong></span></p>
<p>のことを</p>
<p><span style="font-size: 14pt; color: #ff0000;"><strong>陰樹(いんじゅ)</strong></span></p>
<p>と言います。</p>
<p>陰樹の芽生えや幼木は、ふつう、<br />
まわりの樹木などによって日陰となった場所で<br />
成長していきますが、</p>
<p>樹高が高くなる陰樹の場合、<br />
やがて、日陰を作っていた樹木などよりも<br />
高く成長して、葉に強い光が当たるようになります。</p>
<p>すると、今度は、<br />
陽生植物と似た特徴を示す<br />
ようになるのです。</p>
<p>樹高が高くなる陰樹の代表例として<br />
<strong>スダジイを</strong>押さえておきましょう。</p>
<p>スダジイの具体的な説明は、<br />
<a title="『生物基礎』バイオームの覚え方のコツ：世界のバイオーム編" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/"><strong>「バイオームの覚え方」のスダジイ</strong></a>を参照。</p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>４：陽葉と陰葉(光合成速度のグラフの視点から)</strong></span></h2>
<p><strong>１本の木についている葉は</strong>、</p>
<p>・<strong>陽葉(ようよう)</strong>：<br />
光が良く当たる所についている葉</p>
<p>・<strong>陰葉(いんよう)</strong>：<br />
光があまり当たらない所についている葉</p>
<p>に分けられます。</p>
<p>光合成速度と呼吸速度について、</p>
<p>陽葉は、陽生植物と似た特徴をもち、<br />
陰葉は、陰生植物と似た特徴をもちます。</p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/10/27/kougouseisokudo-gurahu/">光合成速度と呼吸速度のグラフ</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://hideyuki-komiya.com/2020/10/27/kougouseisokudo-gurahu/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>5</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>生物基礎：計算問題対策「暖かさの指数」</title>
		<link>https://hideyuki-komiya.com/2020/10/20/atatakasa-no-sisuu/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[hideyuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 20 Oct 2020 14:06:16 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[植生の多様性]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://hideyuki-komiya.com/?p=3236</guid>

					<description><![CDATA[<p>『この記事について』 入試での出題テーマの １つであるである、 暖かさの指数 に関する典型的な問題を解説します。 共通テスト対策においては、 暖かさの指数の意味をを 覚えておく必要はありませんが、 一度、暖かさの指数に関 [&#8230;]</p>
The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/10/20/atatakasa-no-sisuu/">生物基礎：計算問題対策「暖かさの指数」</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><span style="font-size: 14pt; color: #ff9900;"><strong>『この記事について』<br />
</strong></span>入試での出題テーマの<br />
１つであるである、</p>
<p><strong>暖かさの指数</strong></p>
<p>に関する典型的な問題を解説します。</p>
<p>共通テスト対策においては、<br />
暖かさの指数の意味をを<br />
覚えておく必要はありませんが、</p>
<p>一度、暖かさの指数に関する<br />
計算問題をこなしておくことで、</p>
<p>本番で出題された場合に、<br />
落ち着いて問題に取り組むことが<br />
出来るでしょう。</p>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>問題</strong></span></h2>
<p>植物の生育には、<br />
月平均気温が５℃以上であることが<br />
必要であると言われています。</p>
<p>月平均気温が５℃以上となる月について、<br />
各月の平均気温から５を引いた数値を<br />
合計したものを ”暖かさの指数(WI)” といいます。</p>
<p>降水量が多く、森林が形成される地域では、<br />
ある地域の暖かさの指数(WI)と<br />
その地域に成立するバイオームとの間に、</p>
<p>以下のような対応関係があることが<br />
知られています。</p>
<p>・１５ ＜ W I ≦ ４５　：　針葉樹林<br />
・４５ ＜ W I ≦ ８５　：　夏緑樹林<br />
・８５ ＜ W I ≦ １８０　：　照葉樹林<br />
・１８０ ＜ W I ≦ ２４０　：　針葉樹林</p>
<p>問１<br />
日本の、ある地域の月平均気温が<br />
下表の通りであった。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3247" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c3730c756e8a0b05bfb9b6246b8b9bc0-750x222.jpg" alt="１月は、－５.３℃、２月は－３.５℃、３月は－０.６℃、４月は６.１℃、５月は１２.１℃、６月は１６.２℃、７月は２０.２℃、８月は２３.４℃、９月は１６.５℃、１０月は１１.４℃、１１月は４.１℃、１２月は－１.９℃" width="337" height="100" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c3730c756e8a0b05bfb9b6246b8b9bc0-750x222.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c3730c756e8a0b05bfb9b6246b8b9bc0-768x228.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/c3730c756e8a0b05bfb9b6246b8b9bc0.jpg 887w" sizes="auto, (max-width: 337px) 100vw, 337px" /></p>
<p>表から暖かさの指数を算出した場合、<br />
この地域に成立すると考えられるバイオームは、<br />
針葉樹林、夏緑樹林、照葉樹林、針葉樹林のうち、<br />
いずれであるか答えなさい。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>問２<br />
地球環境の変動によって、問１で示した地域の月平均気温が、<br />
全ての月で、問１の表よりも＋２℃上昇したと仮定する。<br />
暖かさの指数を算出した場合、成立すると考えられる<br />
バイオームとして最も適切なものを以下から１つ選びなさい。</p>
<p>夏緑樹林、照葉樹林</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>解答</strong></span></h2>
<p><strong><span style="color: #ff9900; font-size: 14pt;">問１</span></strong></p>
<p><strong><span style="color: #ff0000;">夏緑樹林</span></strong></p>
<p>解説：</p>
<p>暖かさの指数を計算します。<br />
５℃以上の気温であるのは、<br />
下表(赤字)のとおりです。<br />
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3246" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/5f4961735e4665be4894645a110851db-750x222.jpg" alt="以下の７か月が５℃以上。４月は６.１℃、５月は１２.１℃、６月は１６.２℃、７月は２０.２℃、８月は２３.４℃、９月は１６.５℃、１０月は１１.４℃" width="374" height="111" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/5f4961735e4665be4894645a110851db-750x222.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/5f4961735e4665be4894645a110851db-768x228.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/5f4961735e4665be4894645a110851db.jpg 887w" sizes="auto, (max-width: 374px) 100vw, 374px" /></p>
<p>これらの月の気温について、<br />
５を引きます(下表赤字)。<br />
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3245" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/abe37131521f0d9c58458baf574d6cf7-750x223.jpg" alt="４月は１.１℃、５月は７.１℃、６月は１１.２℃、７月は１５.２℃、８月は１８.４℃、９月は１１.５℃、１０月は６.４℃" width="375" height="112" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/abe37131521f0d9c58458baf574d6cf7-750x223.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/abe37131521f0d9c58458baf574d6cf7-768x229.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/abe37131521f0d9c58458baf574d6cf7.jpg 887w" sizes="auto, (max-width: 375px) 100vw, 375px" /></p>
<p>数値を合計すると、<br />
暖かさの指数(WI)＝７０.９<br />
と計算できます。</p>
<p>７０.９は、</p>
<p>４５ ＜ W I ≦ ８５　：　夏緑樹林</p>
<p>の範囲に含まれます。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><span style="color: #ff9900; font-size: 14pt;"><strong>問２</strong></span></p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>照葉樹林</strong></span></p>
<p>解説：</p>
<p>全ての月の平均気温が＋２℃になると、<br />
下表のようになります(赤字は５℃以上)。<br />
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3243" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/ae22d1e33e13b6f305d6e59f0fb183b4-750x222.jpg" alt="１月は、－３.３℃、２月は－１.５℃、３月は１.４℃、４月は８.１℃、５月は１４.１℃、６月は１８.２℃、７月は２２.２℃、８月は２５.４℃、９月は１８.５℃、１０月は１３.４℃、１１月は６.１℃、１２月は０.１℃" width="367" height="109" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/ae22d1e33e13b6f305d6e59f0fb183b4-750x222.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/ae22d1e33e13b6f305d6e59f0fb183b4-768x227.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/ae22d1e33e13b6f305d6e59f0fb183b4.jpg 887w" sizes="auto, (max-width: 367px) 100vw, 367px" /></p>
<p>これらの月の気温について、<br />
５を引きます(下表赤字)。<br />
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3244" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/af3c19d4c8fdb4b2df5dfa9940aa8958-750x222.jpg" alt="４月は３.１℃、５月は９.１℃、６月は１３.２℃、７月は１７.２℃、８月は２０.４℃、９月は１３.５℃、１０月は８.４℃、１１月は１.１℃" width="364" height="108" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/af3c19d4c8fdb4b2df5dfa9940aa8958-750x222.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/af3c19d4c8fdb4b2df5dfa9940aa8958-768x227.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/10/af3c19d4c8fdb4b2df5dfa9940aa8958.jpg 887w" sizes="auto, (max-width: 364px) 100vw, 364px" /></p>
<p>数値を合計すると、<br />
暖かさの指数(WI)＝８６<br />
と計算できます。</p>
<p>８６は、</p>
<p>８５ ＜ W I ≦ １８０　：　照葉樹林</p>
<p>の範囲に含まれます。</p>The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/10/20/atatakasa-no-sisuu/">生物基礎：計算問題対策「暖かさの指数」</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>『生物基礎』日本のバイオーム：水平分布、垂直分布</title>
		<link>https://hideyuki-komiya.com/2020/08/06/nihon-baiomu/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[hideyuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 06 Aug 2020 14:11:03 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[植生の多様性]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://hideyuki-komiya.com/?p=2188</guid>

					<description><![CDATA[<p>『この記事について』 はい、そうです。 でも、 日本のバイオーム(水平分布と垂直分布)の 内容の約７０％は、 前の記事 「バイオームの覚え方のコツ：世界のバイオーム編」 そ読んでいれば、すでに学習済みです。 そのため、で [&#8230;]</p>
The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/08/06/nihon-baiomu/">『生物基礎』日本のバイオーム：水平分布、垂直分布</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<span style="color: #ff6600; font-size: 14pt;"><strong>『<a id="saisyo"></a>この記事について』</strong></span>

<div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div" style="color:#222222;"><div class="w_b_quote w_b_div">うわぁ～、世界のバイオームの次は、
日本のバイオームのかぁ。。。涙</div></div></div></div></div></div></div>

はい、そうです。

でも、
<strong>日本のバイオーム(水平分布と垂直分布)</strong>の
内容の約７０％は、

前の記事
<a title="『生物基礎』世界のバイオーム：覚え方のコツ、沢山教えます。" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/">「バイオームの覚え方のコツ：世界のバイオーム編」</a>
そ読んでいれば、すでに学習済みです。

そのため、できれば、
前の記事を読んだあとで、
この記事に進めれば理想的ですが、

まだ読んでいなくても、
この記事を読み進めることができます。

世界のバイオームと同じ内容を扱う部分では、
下の例のように、該当箇所への
「リンク」をつけてあります。

例：<a title="『生物基礎』世界のバイオーム：覚え方のコツ、沢山教えます。" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/#syouyoujurin">「世界のバイオーム：照葉樹林」</a>を参照

リンク先の該当箇所を読み終えたら、
前の画面に戻る操作をしてくれれば、
日本のバイオームの読んでいた場所へ戻れます。

残りの約３０％は、
新しく加わる内容ですので、

<span style="color: #ff0000; font-size: 12pt;"><strong>【覚え方】</strong></span><span style="font-size: 1rem;">(※)</span><span style="font-size: 1rem;">という項目で
</span>暗記をサポートしましょう。

※：【覚え方】では、植物名などの知識を
暗記するコツを教えます。
<a id="mokuji"></a><span style="color: #ffffff;">mokuji

</span>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>１：日本のバイオーム</strong></span></h2>
陸上において、
バイオーム(生物群系ともいう)とは、

ある地域の植生と、
そこに生息する動物などを含めた
全ての生物の集まり

のことです。

バイオームの種類と分布は、主に
年平均気温と年降水量に対応しています。

日本列島は、ほぼ全域にわたって、
森林が形成できる程度に
<span style="color: #ff0000;"><strong>降水量が豊富</strong></span>です。

このため、日本では、
一部の地域(人為的な影響のある地域や高山など)を除き、
<strong><span style="color: #ff0000;">森林(のバイオーム)</span></strong>がみられます。

そして、
どのようなタイプの森林になるかは、
気温によって決まるのです。

日本列島は、
・南北に長い
・標高の違いが著しい
という特徴があります。

一般に、気温は、

・高緯度になるほど
・標高が高くなるほど

低下します。

日本列島で
真夏の避暑地として選ばれるのは、
ふつう、

北のほうの北海道や、
標高の高い地域などですね。

こうした気温の違いのため、
日本のバイオームの分布には、

・緯度の違いに対応した分布
・標高の違いに対応した分布

が見られます。

まずは、
緯度の違いに対応した分布について
解説しましょう。

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>２：水平分布</strong></span></h2>
<h3><span style="color: #000000;"><strong>2-1. 水平分布とは</strong></span></h3>
<span style="color: #ff0000;"><strong>緯度の違いに伴う気温の変化に対応した</strong></span>
<span style="color: #ff0000;"><strong>バイオームの分布</strong></span>のことを、

<span style="font-size: 14pt; color: #ff0000;"><strong>水平分布</strong></span>

といいます。

日本列島にみられる、
気温によって区分される気候帯と、

各気候帯に対応する
森林のバイオームは、

低緯度の地域から
高緯度の地域に向かって、

<strong>・亜熱帯：亜熱帯多雨林</strong>

<strong>・<ruby>暖<rt>だん</rt></ruby>温帯：<ruby>照葉<rt>しょうよう</rt></ruby>樹林</strong>

<strong>・<ruby>冷<rt>れい</rt></ruby>温帯：<ruby>夏緑<rt>かりょく</rt></ruby>樹林</strong>

<strong>・亜寒帯：針葉樹林</strong>

と変化します。
<h3><strong><span style="font-size: 18pt;">2-2.</span><span style="font-size: 18pt;"> 日本の亜熱帯多雨林</span></strong></h3>
①分布

亜熱帯の地域 (沖縄～九州南端)
下図を見て、大体の位置をつかんでおこう。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2397" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/90c4e9f99ef89765005c304b41680e8b-750x716.jpg" alt="日本の亜熱帯林の分布域の図" width="235" height="225" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/90c4e9f99ef89765005c304b41680e8b-750x716.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/90c4e9f99ef89765005c304b41680e8b-900x859.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/90c4e9f99ef89765005c304b41680e8b-768x733.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/90c4e9f99ef89765005c304b41680e8b.jpg 924w" sizes="auto, (max-width: 235px) 100vw, 235px" />

②植生

<span style="color: #000000;"><strong>・常緑広葉樹が優占
</strong></span><span style="color: #000000;"><strong>・河口付近にマングローブ林</strong>(マングローブともいう)が見</span><span style="font-size: 1rem;">られる</span>

<span style="color: #000000;">③代表的な植物</span>

<span style="color: #000000;"><strong>ガジュマル、アコウ、ヘゴ</strong>(木生シダの一種)</span>

→　亜熱帯多雨林の知識、覚え方は
<a title="『生物基礎』世界のバイオーム：覚え方のコツ、沢山教えます。" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/#anettaitaurin">　　「世界のバイオーム：亜熱帯多雨林」</a>を参照

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h3><strong>2-3. 日本の照葉樹林</strong></h3>
①分布

暖温帯の地域（九州～中部地方の低地、関東地方の低地)
下図を見て、大体の位置をつかんでおこう。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2396" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/7c8cdf273f9affabeb5a7227c994bc23-750x713.jpg" alt="日本の照葉樹林の分布域を示す図" width="285" height="271" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/7c8cdf273f9affabeb5a7227c994bc23-750x713.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/7c8cdf273f9affabeb5a7227c994bc23-900x856.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/7c8cdf273f9affabeb5a7227c994bc23-768x731.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/7c8cdf273f9affabeb5a7227c994bc23.jpg 924w" sizes="auto, (max-width: 285px) 100vw, 285px" />

②植生

<strong>クチクラ層が厚く、
硬くて光沢のある葉をもつ
常緑広葉樹が優占</strong>

③代表的な植物

<span style="color: #000000;"><strong>シイ類</strong>(スダジイなど)<strong>、カシ類</strong>(アラカシなど)<strong>、タブノキ、クスノキ</strong></span>

<strong>→</strong>　照葉樹林の知識と覚え方は
<a title="『生物基礎』世界のバイオーム：覚え方のコツ、沢山教えます。" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/#syouyoujurin">　「世界のバイオーム：照葉樹林」</a>を参照<strong>
</strong>

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h3><strong>2-4. 日本の夏緑樹林</strong></h3>
①分布

冷温帯の地域（中部地方の内陸から東北地方、北海道南部の低地）
<span style="font-size: 1rem;">下図を見て、大体の位置をつかんでおこう。</span>

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2395" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/e3e961a9392178c4cd20c678e779675a-750x713.jpg" alt="日本の夏緑樹林の分布域を示す図" width="278" height="264" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/e3e961a9392178c4cd20c678e779675a-750x713.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/e3e961a9392178c4cd20c678e779675a-900x856.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/e3e961a9392178c4cd20c678e779675a-768x731.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/e3e961a9392178c4cd20c678e779675a.jpg 924w" sizes="auto, (max-width: 278px) 100vw, 278px" />

②植生

<strong>冬に落葉する落葉広葉樹が優占</strong>

③代表的な植物

<strong>ブナ、ミズナラ、カエデ類</strong>

→　夏緑樹林の知識と覚え方は
<a title="『生物基礎』世界のバイオーム：覚え方のコツ、沢山教えます。" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/#karyokujurin">「世界のバイオーム：夏緑樹林」</a>を参照

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h3><strong>2-5. 日本の針葉樹林</strong></h3>
①分布

亜寒帯の地域（北海道北東部）
<span style="font-size: 1rem;">下図を見て、大体の位置をつかんでおこう。</span>

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2393" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6c32a271a6e8742db715386f5f4ed178-750x713.jpg" alt="日本の針葉樹林の分布域を示す図" width="302" height="287" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6c32a271a6e8742db715386f5f4ed178-750x713.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6c32a271a6e8742db715386f5f4ed178-900x856.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6c32a271a6e8742db715386f5f4ed178-768x731.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6c32a271a6e8742db715386f5f4ed178.jpg 924w" sizes="auto, (max-width: 302px) 100vw, 302px" />

なお、北海道中央部では、
夏緑樹林から針葉樹林へと
バイオームが緩やかに変化しており、
落葉広葉樹と針葉樹が混じった森林が見られます(下図)。
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2394" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/389d156b0c946a7681082bac3b2f734f-750x713.jpg" alt="日本の落葉広葉樹と針葉樹の混じる森林の分布を示す図" width="240" height="228" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/389d156b0c946a7681082bac3b2f734f-750x713.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/389d156b0c946a7681082bac3b2f734f-900x856.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/389d156b0c946a7681082bac3b2f734f-768x731.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/389d156b0c946a7681082bac3b2f734f.jpg 924w" sizes="auto, (max-width: 240px) 100vw, 240px" />

②植生

<strong style="font-size: 1rem;">寒さに強い常緑針葉樹が優占</strong>

③代表的な植物

<strong>エゾマツ、トドマツ</strong>

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2400" style="font-size: 1rem;" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/41c752f41f13e8218ad8825a3585bcd1.jpg" alt="エゾマツの葉の写真" width="276" height="183" /><span style="font-size: 1rem;">　</span><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2401" style="font-size: 1rem;" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/d312ce3b19155624ec684194c5283804.jpg" alt="トドマツの葉の写真" width="179" height="182" />

※上写真：エゾマツ(左)、トドマツ(右)

後の解説で、高山に分布する
ハイマツというマツが出てきます。

ごっちゃにならないよう、
エゾマツ、トドマツはフルネームで
覚えましょう。

<span style="color: #ff0000; font-size: 14pt;"><strong>【覚え方】</strong></span>

・エゾマツ
&#8220;エゾ&#8221;とつくのは、歴史上、北海道や樺太などの地域を
蝦夷地(えぞち)と総称したことに由来します。

・トドマツ
トドマツの名前の由来とは無関係ですが、哺乳類のトドは、
冬から春に海を渡って北海道へとやってきます(下図)。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2399" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/0ec6f61471c980587c8ef7d9fe0c3f79.jpg" alt="トドの絵" width="165" height="159" />

&nbsp;

では、次の項目から
標高の違いによるバイオームの分布について
解説しましょう。

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>３：垂直分布</strong></span></h2>
[themoneytizer id=&#8221;103404-11&#8243;]
<h3><span style="color: #000000;"><strong>2-1. 垂直分布とは</strong></span></h3>
<span style="color: #ff0000;"><strong>標高の違いによる気温の変化に</strong></span>
<span style="color: #ff0000;"><strong>対応したバイオームの分布</strong></span>を

<span style="color: #ff0000; font-size: 14pt;"><strong>垂直分布</strong></span>

といいます。

一般に、気温は、
<strong>標高が１００ ｍ 高くなると</strong>
<strong>約０.５～０.６ ℃ 低く</strong>なります。

標高の差が３０００ ｍあると、
気温の差は約１５～１８ ℃となり、

これは、
緯度の違いによる
気温差に置き換えると、

秋から春にかけての、
北海道と沖縄の
月平均気温の差に相当します。

日本列島において、
低緯度の地域から高緯度の地域にかけて、

<span style="font-size: 1rem;">・亜熱帯多雨林
・照葉樹林
・夏緑樹林
・針葉樹林</span>

という、バイオームの
水平分布が見られるように、

<strong>本州中部</strong>の場合、
標高の低い場所から高い場所にかけて、

・照葉樹林
・夏緑樹林
・針葉樹林、
・低木林、高山草原(お花畑)

という、バイオームの
垂直分布がみられます(下図)。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2428" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a3ee2fc3623492b82e8cfcfc69010424-750x423.jpg" alt="水平分布と垂直分布を示す図" width="511" height="288" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a3ee2fc3623492b82e8cfcfc69010424-750x423.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a3ee2fc3623492b82e8cfcfc69010424-900x507.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a3ee2fc3623492b82e8cfcfc69010424-768x433.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a3ee2fc3623492b82e8cfcfc69010424-320x180.jpg 320w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a3ee2fc3623492b82e8cfcfc69010424.jpg 979w" sizes="auto, (max-width: 511px) 100vw, 511px" />

なぜ、本州中部を
取り上げたかというと、

本州中部には標高の高い山が多く、
みられるバイオームの種類も多いため、

日本における垂直分布は、
ふつう、本州中部の垂直分布を用いて
解説されるからです。

<strong>以降の解説でも、</strong>
<strong><span style="color: #ff0000;">本州中部における垂直分布
</span>を解説</strong>しています。

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h3><strong>3-2. 低地帯(丘陵帯)</strong></h3>
<strong>標高７００ ｍ</strong>くらいまでは、

クチクラ層が厚く、
硬くて光沢のある葉をもつ
常緑広葉樹が優占する

<strong>照葉樹林が分布</strong>しており、

<span style="color: #ff0000; font-size: 14pt;"><strong>低地帯</strong></span>あるいは、
<span style="color: #ff0000; font-size: 14pt;"><strong><ruby>丘陵</ruby>帯(きゅうりょうたい)</strong></span>

とよばれます(下図)。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2424" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/571d9b2014e3a5d412e6f924df5b77ac-750x737.jpg" alt="低地帯の位置を示した図" width="307" height="302" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/571d9b2014e3a5d412e6f924df5b77ac-750x737.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/571d9b2014e3a5d412e6f924df5b77ac-768x754.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/571d9b2014e3a5d412e6f924df5b77ac.jpg 841w" sizes="auto, (max-width: 307px) 100vw, 307px" />

※上図：左側が夏、右側が冬の樹木の様子を示す。

<strong>シイ類</strong>(スダジイなど)、<strong>カシ類</strong>(アラカシなど)、<strong>タブノキ、クスノキ
</strong>などが優占しています。

→　照葉樹林の知識の覚え方は
<a title="『生物基礎』世界のバイオーム：覚え方のコツ、沢山教えます。" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/#syouyoujurin">　「世界のバイオーム：照葉樹林」</a>を参照

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h3><strong>3-3. 山地帯</strong></h3>
<strong>標高７００ ｍ～１５００ ｍ</strong>くらいの間は、
冬に葉を落とす落葉広葉樹が優占する<strong>
</strong><strong>夏緑樹林が分布</strong>しており、

<span style="color: #ff0000; font-size: 14pt;"><strong>山地帯(さんちたい)</strong></span>

<span style="font-size: 1rem;">とよばれます(下図)。</span>

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2436" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/19c07618bc4f9119329d831ea8137889-750x739.jpg" alt="夏緑樹林の位置を示す図" width="306" height="302" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/19c07618bc4f9119329d831ea8137889-750x739.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/19c07618bc4f9119329d831ea8137889-768x757.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/19c07618bc4f9119329d831ea8137889.jpg 841w" sizes="auto, (max-width: 306px) 100vw, 306px" />

※上図：左側が夏、右側が冬の様子を示す。

<strong>ブナ、ミズナラ、カエデ類</strong>などが
優占しています。

→　夏緑樹林の知識の覚え方は
<a title="『生物基礎』世界のバイオーム：覚え方のコツ、沢山教えます。" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/#karyokujurin">「世界のバイオーム：夏緑樹林」</a>を参照

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h3><strong>3-4. 亜高山帯、森林限界</strong></h3>
<strong><span style="font-size: 18pt;">①亜高山帯</span></strong>

<strong>標高１５００ ｍ～２５００ ｍ</strong>くらいの間は、
主に常緑針葉樹からなる
<strong>針葉樹林が分布</strong>しており、

<span style="color: #ff0000; font-size: 14pt;"><strong>亜高山帯(あこうざんたい)</strong></span>

とよばれます(下図)。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2423" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/8d21014f504bedad73dc9cccb4a531b5-726x750.jpg" alt="針葉樹林の垂直分布を示す図" width="315" height="325" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/8d21014f504bedad73dc9cccb4a531b5-726x750.jpg 726w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/8d21014f504bedad73dc9cccb4a531b5-768x794.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/8d21014f504bedad73dc9cccb4a531b5.jpg 802w" sizes="auto, (max-width: 315px) 100vw, 315px" />

<strong>シラビソ</strong>の仲間(シラビソ、オオシラビソなど)、
<strong>コメツガ</strong>などが優占しています。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2434" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/ed2f8c92787c8f04d74125279e7d2330.jpg" alt="オオシラビソの葉の写真" width="231" height="201" />　<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2433" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/87caac3c4deacbe20737a32edd99c8d8.jpg" alt="コメツガの写真" width="161" height="198" />

※上写真(左：オオシラビソの葉　右：コメツガの葉と果実）

コメツガは、葉がコメのように小さい事が
名前の由来です。

<strong><span style="font-size: 18pt;">②森林限界</span></strong>

亜高山帯の上限の地帯は、

<span style="color: #ff0000; font-size: 14pt;"><strong>森林限界</strong></span>

とよばれます(下図)。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2422" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/638db9dd710dd6cb0671027631ef6736-750x739.jpg" alt="森林限界の位置の図" width="323" height="318" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/638db9dd710dd6cb0671027631ef6736-750x739.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/638db9dd710dd6cb0671027631ef6736-768x757.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/638db9dd710dd6cb0671027631ef6736.jpg 841w" sizes="auto, (max-width: 323px) 100vw, 323px" />

※上図：本州中部では、約２５００ ｍ付近が
森林限界となっています。

<strong>森林限界よりも標高の高い場所では</strong>、
<strong>高木の森林が見られなくなります(下図)</strong>。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2437" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/4e8746b9b6a8eaa5fab58b0d96bff470-750x541.jpg" alt="森林限界付近で撮った写真。手前には、高木の森(亜高山帯)が、奥には、高木のない高山帯がうつっている。" width="377" height="272" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/4e8746b9b6a8eaa5fab58b0d96bff470-750x541.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/4e8746b9b6a8eaa5fab58b0d96bff470-900x649.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/4e8746b9b6a8eaa5fab58b0d96bff470-768x554.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/4e8746b9b6a8eaa5fab58b0d96bff470.jpg 1408w" sizes="auto, (max-width: 377px) 100vw, 377px" />

※上写真：富士山の森林限界付近で撮影
写真の手前には高木の森林がみられ、奥(頂上付近)では
高木が見られなくなる。

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h3><strong>3-5. 高山帯</strong></h3>
<strong>森林限界よりも</strong>
<strong>標高の高い場所</strong>のことを、

<strong>高山帯</strong>

とよびます(下図)。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2441" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/509a05eacfafc7c29f3e2d99052a595d-750x684.jpg" alt="高山帯の位置を示す図" width="346" height="315" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/509a05eacfafc7c29f3e2d99052a595d-750x684.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/509a05eacfafc7c29f3e2d99052a595d-900x821.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/509a05eacfafc7c29f3e2d99052a595d-768x700.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/509a05eacfafc7c29f3e2d99052a595d.jpg 909w" sizes="auto, (max-width: 346px) 100vw, 346px" />

高山帯には、

・低木：
<span style="font-size: 1rem;">　<strong>ハイマツ、キバナシャクナゲ、</strong></span><span style="font-size: 1rem;"><strong>コケモモ</strong> など</span>

<span style="font-size: 1rem;">・草本の高山植物：
<strong>コマクサ、ハクサンイチゲ、クロユリ</strong> など
</span>

による植生が見られます。

具体的には、
ハイマツやキバナシャクナゲによる
<strong>低木林</strong>や、

夏には、草本の高山植物が一斉に開花した
<strong>高山草原(お花畑</strong>ともいう)が見られます(下写真：お花畑)。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2430" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/0ac56d96b562d52d98811bfecb119051-750x532.jpg" alt="お花畑の写真" width="351" height="249" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/0ac56d96b562d52d98811bfecb119051-750x532.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/0ac56d96b562d52d98811bfecb119051-768x545.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/0ac56d96b562d52d98811bfecb119051.jpg 858w" sizes="auto, (max-width: 351px) 100vw, 351px" />

<span style="color: #ff0000; font-size: 14pt;"><strong>【覚え方：ハイマツ】</strong></span>

<ruby>這<rt>は</rt></ruby>うように生育することが
ハイマツの名前の由来とされています。

下の写真は、ハイマツの低木林の写真です。
ハイマツの地面からの高さが、ヒトの身長よりも
低いことがわかります。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2427" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/2c1e4a17946a196f505a7de161d28130.jpg" alt="ハイマツの写真" width="309" height="271" />

また、名前の由来とは無関係ですが、
ハイマツのハイを、英語の高い(high：ハイ)と
こじつけて、ハイマツと高山帯を結び付けて
おいてもよいでしょう。

<span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="color: #ff0000;">【覚え方：その他の高山帯の植物】</span></strong></span>

その他の高山帯の植物の名前は、
花や果実の特徴に
由来するものが多いです。

共通テストのような
選択肢問題対策であれば、
いきなりフルネームで覚えようとせず、

花や果実の特徴に由来しそうな名前の
植物は、高山帯の植物

と関連付けておきましょう。

・キバナシャクナゲ
→　キバナ　→　黄花に由来します。
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2421" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fbbd8d2f766a873106413570e0f4e29a.jpg" alt="キバナシャクナゲの写真" width="225" height="173" />

・コケモモ
→　背が低く這うことをコケに、
赤い実をモモに見立てています。
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2435" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/a34759d87e5dbc73f663d13d1b447807.jpg" alt="コケモモの写真" width="229" height="186" />

・コマクサ
→　駒草(こまくさ)と書きます。&#8221;駒&#8221;は、馬の意味です。
コマクサという名前は、花が馬の顔に似ていることに
由来します。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2426" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/d7eb9af5315037e48ba890f3b29ece84.jpg" alt="コマクサの写真" width="229" height="190" />

・ハクサンイチゲ
→　白山(ハクサン：石川県と岐阜県にまたがる高山)で見つかった
個体が新種とわかり、ハクサンという言葉が入れられました。
イチゲは漢字で、&#8221;一花&#8221;、&#8221;一華&#8221;と書きます。
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2432" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/4e20db50a223455078f54359f9cc1144.jpg" alt="ハクサンイチゲの写真" width="199" height="205" />

・クロユリ
→　黒いユリ。
<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2425" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/5b976243a080904d5bc025b564114c49.jpg" alt="クロユリの写真" width="168" height="210" />

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h3><strong>3-6. 北海道から沖縄までの垂直分布</strong></h3>
ここまでは、本州中部における
垂直分布を解説していきました。

最後にワンポイント。

同じ標高であっても
高緯度になるほど、
気温が低くなります。

このため、

<strong>バイオームの垂直分布の境界の標高は、</strong>
<strong>高緯度になるほど低くなるのです</strong>(下図)。

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2438" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/2c1417a2a1914d7a7183572d836ff52d-750x353.jpg" alt="日本列島の垂直分布の様子を示す図" width="518" height="244" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/2c1417a2a1914d7a7183572d836ff52d-750x353.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/2c1417a2a1914d7a7183572d836ff52d-900x424.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/2c1417a2a1914d7a7183572d836ff52d-768x362.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/2c1417a2a1914d7a7183572d836ff52d.jpg 1447w" sizes="auto, (max-width: 518px) 100vw, 518px" />

もしも、あなたが、
沖縄に住んでいるなら、標高によらず
亜熱帯多雨林の植生が見られるでしょう。

もし、北海道のに住んでいるなら、
照葉樹林は見られず、標高の低い場所で
夏緑樹林や針葉樹林がみられます。

さあ、
これで日本のバイオームの解説も
おわりです。

最後に、日本のバイオームの
水平分布と垂直分布の内容を
表でまとめておきましょう。

&nbsp;

※：この記事の関連記事
<strong>・<a title="『生物基礎』世界のバイオーム：覚え方のコツ、沢山教えます。" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/">「バイオームの覚え方のコツ：世界のバイオーム編」</a>
</strong><strong><a title="生物基礎：計算問題対策「暖かさの指数」" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/10/20/atatakasa-no-sisuu/">・<span style="color: #ff0000;">【計算対策】</span>暖かさの指数</a></strong>

※：スマホ、タブレット端末でのご利用の方へ
記事最下部には、

「おすすめ記事」
(<a title="【最重要】２０２１共通テスト『生物基礎』攻略法" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/08/03/kyoutuu-tesuto-kouryaku/">【最重要】2022共通テスト『生物基礎』攻略法</a>など)

の一覧も記載してあります。

<a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a>
<h2><strong>４：日本のバイオームのまとめ</strong></h2>
下表：水平分布のまとめ

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2420" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/62e96e0ce935e3e4eb82a951f32f8fcb.jpg" alt="水平分布まとめの表" width="384" height="325" />

下表：垂直分布(本州中部)のまとめ

<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2419" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/e159b5e2356b424f6c94601fdde592ee.jpg" alt="垂直分布のまとめの表" width="388" height="318" />

<a href="#saisyo">最初へ戻れるボタン</a>
<div>・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・</div>
<div>
<div style="display: inline-block; background: #ffff66; padding: 5px 10px; color: #ffffff;"><span style="color: #000000;"><strong>☆<a id="osusume"></a>おすすめの人気記事ベスト５☆</strong></span></div>
<div style="background: #ffffff; padding: 10px; border: 2px solid #000000;">

<span style="color: #ff9900; font-size: 18pt;"><strong>No.</strong></span><strong style="font-size: 18.6667px;"><span style="color: #ff9900; font-size: 18pt;">１</span>　<a title="【最重要】２０２１共通テスト『生物基礎』攻略法" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/08/03/kyoutuu-tesuto-kouryaku/"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2682" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc08e76828b9080f1083a206f8508b52-750x360.jpg" alt="共通テスト生物基礎攻略法" width="370" height="178" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc08e76828b9080f1083a206f8508b52-750x360.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc08e76828b9080f1083a206f8508b52-900x432.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc08e76828b9080f1083a206f8508b52-768x369.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc08e76828b9080f1083a206f8508b52.jpg 1362w" sizes="auto, (max-width: 370px) 100vw, 370px" /></a></strong>

<strong style="font-size: 18.6667px;"><span style="color: #ff9900;">No.２　<a title="生物基礎：遷移の分類、一次遷移(裸地～陰樹林)の過程" href="https://hideyuki-komiya.com/2021/02/11/seibutukiso-seni/"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-3598 " src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/7dff1be75da65d65f783a6982ab077ba-750x560.jpg" alt="" width="277" height="206" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/7dff1be75da65d65f783a6982ab077ba-750x560.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/7dff1be75da65d65f783a6982ab077ba-900x672.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/7dff1be75da65d65f783a6982ab077ba-768x573.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/7dff1be75da65d65f783a6982ab077ba.jpg 951w" sizes="auto, (max-width: 277px) 100vw, 277px" /></a></span></strong>

No.３　<a title="ヘモグロビンの酸素解離曲線：見方編" href="https://hideyuki-komiya.com/2019/03/07/sansokairikyokusen/"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2678" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/bd22280624322cca3614d81ddc6f7a6e-750x364.jpg" alt="ヘモグロビンの酸素解離曲線" width="370" height="180" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/bd22280624322cca3614d81ddc6f7a6e-750x364.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/bd22280624322cca3614d81ddc6f7a6e-900x437.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/bd22280624322cca3614d81ddc6f7a6e-768x373.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/bd22280624322cca3614d81ddc6f7a6e.jpg 1362w" sizes="auto, (max-width: 370px) 100vw, 370px" /></a>

<strong style="font-size: 18.6667px;">No.４　<a title="腎臓③：計算に必要な基礎知識、濃縮率の求め方" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/01/05/jinzou3/"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2679" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/648568261e06c81750892464c42dab4e-750x362.jpg" alt="濃縮率の計算" width="370" height="178" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/648568261e06c81750892464c42dab4e-750x362.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/648568261e06c81750892464c42dab4e-900x434.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/648568261e06c81750892464c42dab4e-768x370.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/648568261e06c81750892464c42dab4e.jpg 1362w" sizes="auto, (max-width: 370px) 100vw, 370px" /></a></strong>

<strong style="font-size: 18.6667px;">No.５　<a title="『生物基礎』【物理的・化学的防御】と【免疫】を短期マスター！" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/08/16/seibutukiso-meneki-zentaizou/"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2743" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/20732c8173977fde524fb191b406e08a-750x361.jpg" alt="物理的防御、化学的防御と免疫の短期マスターと書かれた図。" width="370" height="178" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/20732c8173977fde524fb191b406e08a-750x361.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/20732c8173977fde524fb191b406e08a-900x433.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/20732c8173977fde524fb191b406e08a-768x370.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/20732c8173977fde524fb191b406e08a.jpg 1363w" sizes="auto, (max-width: 370px) 100vw, 370px" /></a></strong>

</div>


</div>
<a href="#saisyo">最初に戻れるボタン</a><!-- /wp:post-content -->The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/08/06/nihon-baiomu/">『生物基礎』日本のバイオーム：水平分布、垂直分布</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>『生物基礎』バイオームの覚え方のコツ：世界のバイオーム編</title>
		<link>https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[hideyuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 23 Jul 2020 14:41:23 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[植生の多様性]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://hideyuki-komiya.com/?p=2122</guid>

					<description><![CDATA[<p>『この記事について』 覚えることが多いのは確かです。 例えば、教科書にある下図の用語の意味や位置は、 共通テスト対策として正確に覚える必要があります。 もし全てを丸暗記しようとしたら本当にキツイでしょう。 でも、沢山ある [&#8230;]</p>
The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/">『生物基礎』バイオームの覚え方のコツ：世界のバイオーム編</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="font-size:18px"><strong>『この記事について』</strong></p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc41e99ffecef33c9ec094155044dc60.jpg" width="96" height="96" alt="なすき ゆり" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">なすき ゆり</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p style="font-size:18px">バイオームの範囲は、<br>覚えることが多くて<br>大変って聞いたけど・・・。</p>
</div></div></div></div></div></div></div></div>



<p style="font-size:18px">覚えることが多い<br>のは確かです。<br><br>例えば、<br>教科書にある下図の<br>用語の意味や位置は、<br></p>



<p style="font-size:18px">共通テスト対策として<br>正確に覚える必要があります。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="573" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/69ce9b4f97eefd328fd7d6975ff1d637-900x573.jpg" alt="世界のバイオームと、年平均気温、年降水量との関係を示した図" class="wp-image-2192" style="width:406px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/69ce9b4f97eefd328fd7d6975ff1d637-900x573.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/69ce9b4f97eefd328fd7d6975ff1d637-750x478.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/69ce9b4f97eefd328fd7d6975ff1d637-768x489.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/69ce9b4f97eefd328fd7d6975ff1d637.jpg 1367w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p style="font-size:18px">キツイなぁ。<br>どうすれば、、、</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p style="font-size:18px">もし全てを<br>丸暗記しようとしたら<br>本当にキツイでしょう。<br></p>



<p style="font-size:18px">でも、<br><strong>沢山あるバイオームの用語を整理して<br>用語同士の関係を１つ１つ丁寧に学べば<br>ずっとラクに短時間で記憶ができます。</strong></p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p style="font-size:18px">それでもやっぱり<br>覚えるのは大変だなぁ。</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p id="mokuji" style="font-size:18px">今回の解説では、<br><strong>用語の覚え方のコツ</strong><br>を色々取り入れています。<br><br>バイオームの範囲では、<br>共通テスト対策 &#8220;だけ&#8221;を考えるなら<br><strong>丸暗記した方が早い部分</strong>もあります。<br><br>そのような部分では特に、<br>用語の覚え方のコツが<br>暗記に費やす時間を節約するための<br>ヒントとなるでしょう。<br><br>それでは、<br>世界のバイオームの壮大な景色を<br>一緒に見ていきましょう。<br><mark style="background-color:rgba(0, 0, 0, 0)" class="has-inline-color has-white-color">目次</mark></p>



<h2 class="wp-block-heading" id="mondai1"><strong>１：バイオームとは</strong></h2>



<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>地球上には様々な<br>植生(植物の集まり)があり、<br><br>植物と共に、動物などの<br>多様な生物が生息しています。<br></p>



<p><strong>バイオーム</strong>(生物群系ともいう)<br>というのは、<br><br><strong>ある地域の植生と</strong><br><strong>そこに生息する全ての</strong><br><strong>生物のまとまり</strong><br><br>のことです。</p>



<p></p>



<p>生物基礎では特に、<br><strong>陸上に見られるバイオーム</strong><br>について学びます。</p>



<p></p>



<p>陸上のバイオームは、<br><strong>相観</strong>(植生の外見)<br>によって分類され、<br></p>



<p>大きく分けると<br><br><strong>・森林</strong> <br><strong>・草原</strong> <br><strong>・荒原(こうげん)</strong><br><br>の３つに分類できます。</p>



<p></p>



<p>それぞれを、<br>・森林のバイオーム<br>・草原のバイオーム<br>・荒原のバイオーム<br>と呼ぶこともあります(下図)。</p>



<p></p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="664" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/8c2a0ba61297e2f1e41c167e3918e8fd-900x664.jpg" alt="森の写真" class="wp-image-4211" style="width:341px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/8c2a0ba61297e2f1e41c167e3918e8fd-900x664.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/8c2a0ba61297e2f1e41c167e3918e8fd-750x554.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/8c2a0ba61297e2f1e41c167e3918e8fd-768x567.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/8c2a0ba61297e2f1e41c167e3918e8fd.jpg 1264w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>森林(のバイオーム)</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="729" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/c743778aa089d2fb2f7f48356978081b-900x729.jpg" alt="ステップの写真。ゴルフ場の芝のような草原が移っている。樹木は１本も写っていない。" class="wp-image-2293" style="width:340px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/c743778aa089d2fb2f7f48356978081b-900x729.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/c743778aa089d2fb2f7f48356978081b-750x608.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/c743778aa089d2fb2f7f48356978081b-768x622.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/c743778aa089d2fb2f7f48356978081b.jpg 1074w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>草原(のバイオーム)</p>



<p><br>荒原(のバイオーム)というのは、<br>植物の生育にとって<br>極端に厳しい環境の地域に<br>見られる植生のことです。<br><br>砂漠などがあります(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="473" height="541" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/f6185761f1b0c98c300bc4e8ece178c9-1.jpg" alt="ウチワサボテンが点々と生育する砂漠の写真" class="wp-image-2301" style="width:337px;height:auto"/></figure>



<p><br>同じ地球上で<br>なぜ、こうした相観の違いが<br>生まれるのでしょうか？</p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6a5240f510b996c96494c7fc931314f4.jpg" width="96" height="96" alt="まとなが ねぎと" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">まとなが ねぎと</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>雨がほとんど<br>降らなければ<br>砂漠になる？</p>
</div></div></div></div></div></div></div></div>



<p>その場合もあります。<br><br>実は、<br><br><strong>ある地域のバイオームが<br>どのような相観になるかは</strong>、<br><br><strong>おもに<br>年平均気温と年降水量で決まる</strong><br><br>のです。</p>



<p></p>



<p>下図は、横軸に年平均気温、<br>縦軸に年降水量をとり、<br><br>世界の森林、草原、荒原の<br>バイオームの分布範囲を<br>図示したものです。</p>



<p></p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized alignnone wp-image-2192"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="592" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/fff3182631ed36e38116b515a0f42067-900x592.jpg" alt="世界の森林、草原、荒原の分布図。極端に気温が低いか、極端に降水量が少ないと荒原。気温が極端には低くない場合は、降水量の多い順に森林、草原、荒原となることが図示。" class="wp-image-4236" style="width:459px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/fff3182631ed36e38116b515a0f42067-900x592.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/fff3182631ed36e38116b515a0f42067-750x493.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/fff3182631ed36e38116b515a0f42067-768x505.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/fff3182631ed36e38116b515a0f42067.jpg 956w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p style="font-size:18px">例えば、<br>年平均気温が－５℃以上の地域では<br>降水量の多い方から順に<br>森林、草原、荒原が成立すること<br>が読み取れます(下図)。</p>
</div></div>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="559" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/5b300cdaee29a85f9a1057980e6a87e6-900x559.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、気温－5℃のところで線を引いてある。" class="wp-image-4243" style="width:423px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/5b300cdaee29a85f9a1057980e6a87e6-900x559.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/5b300cdaee29a85f9a1057980e6a87e6-750x466.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/5b300cdaee29a85f9a1057980e6a87e6-768x477.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/5b300cdaee29a85f9a1057980e6a87e6.jpg 958w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>このように、<br>気温・降水量の違いと<br>バイオームの違いが対応して<br>いることが確認できます。</p>



<p></p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6a5240f510b996c96494c7fc931314f4.jpg" width="96" height="96" alt="まとなが ねぎと" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">まとなが ねぎと</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>でも、草原は時間が<br>経てば森になるって<br>聞いたことがあるよ。</p>
</div></div></div></div></div></div></div></div>



<p>それは、<br>遷移(せんい)の話ですね。<br><br>混乱しやすい所なので<br>少し説明しておきましょう。<br><br>時間の経過とともに<br>植生が変化していくことを<br>遷移といいます。<br><br>陸上での遷移は、<br>荒原から草原へ、<br>草原から森林へと<br>進む傾向がありますが、<br><br>どこまで進むかは<br>気温や降水量などの<br>環境条件によるのです。</p>



<p></p>



<p>現在見られる<br>陸上のバイオームは、<br><br>現在の環境条件の<br>もとで進める段階まで、<br><br>遷移が進行した<br>結果なのです。<br><br>このため<br><strong>現在の環境条件が<br>大きく変わらない限り</strong>、<br><br>森林・草原・荒原のバイオームは<br>今後も、<br>森林・草原・草原のバイオームで<br>あり続けるでしょう。</p>



<p></p>



<p>さて、ここまで<br>陸上のバイオームについて<br>大まかに解説しました。<br><br>これから、より詳しく<br>見ていきますが、<br><br>その前にあらかじめ<br>押さえた方がよい知識を<br>次の項目２で確認してみましょう。</p>



<p></p>



<p><strong><a href="https://hideyuki-komiya.com/2025/02/23/mondai-sekaibiom/" title="">【確認問題の１】</a></strong>を解いて<br>記憶に留めましょう。<br></p>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>２：あらかじめ押さえたい基礎知識</strong></h2>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>２-１.気候帯、樹木の分類名</strong></h3>



<p>この後の<br>バイオームの解説では、<br></p>



<p>・気候帯<br>　<strong>熱帯、亜熱帯、暖温帯、冷温帯、寒帯</strong><br><br>・樹木の分類名<br>　<strong>常緑広葉樹、常緑針葉樹<br>　落葉広葉樹、落葉針葉樹</strong><br></p>



<p>という用語が出てきます。<br><br>これらの用語の意味が<br>分かる場合は、この項目２は<br>読み飛ばしてもよいでしょう。<br><br>もし、分からない用語<br>理解のあいまいな用語が<br>ある場合は以下で確認しましょう。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>２-２. 気候帯</strong></h3>



<p>地球の緯度は<br>赤道が最も低緯度(緯度０度)で、<br><br>北極・南極(緯度９０度)に向かうほど<br>高緯度になります(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="589" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/dbf63a4e69fb32e1137c2dd1a3ff0a57-900x589.jpg" alt="世界地図で赤道が最も低緯度、北極南極が高緯度と表記。" class="wp-image-4238" style="width:371px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/dbf63a4e69fb32e1137c2dd1a3ff0a57-900x589.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/dbf63a4e69fb32e1137c2dd1a3ff0a57-750x491.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/dbf63a4e69fb32e1137c2dd1a3ff0a57-768x503.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/dbf63a4e69fb32e1137c2dd1a3ff0a57.jpg 907w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>気温は、おおむね<br>赤道から高緯度地方に向かって<br>低くなっていきます。</p>



<p></p>



<p>これに対応して、<br>気温による気候帯は<br>赤道から高緯度地方に向かって<br><br><strong>・熱帯<br>・亜熱帯<br>・温帯(暖温帯：だんおんたい)<br>・温帯(冷温帯：れいおんたい)<br>・亜寒帯<br>・寒帯</strong><br><br>と変化します。<br><br>温帯のうち、<br>比較的暖かい温帯のことを<br><strong>暖温帯</strong>(だんおんたい)、<br><br>比較的寒い温帯のことを<br><strong>冷温帯</strong>(れいおんたい) といいます。<br></p>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>２-３. 広葉樹・針葉樹、常緑樹・落葉樹</strong></h3>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>樹木は、 葉の形によって<br><strong>広葉樹</strong>(こうようじゅ)と<br><strong>針葉樹</strong>(しんようじゅ)<br>に分けられます。<br></p>



<p>広葉樹というのは、<br>広く平たい葉をつける<br>樹木のことです(下写真)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="440" height="728" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/9bf8df711c76a012e136197625beb9ba.jpg" alt="広葉樹の葉の写真" class="wp-image-2219" style="width:215px;height:auto"/></figure>



<p>サクラの葉</p>



<p><br>針葉樹というのは、<br>例外はありますが<br><br>針状か、それに近い形の<br>葉をつける樹木のことです(下写真)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="452" height="403" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/1c81f068207289dcdc6f3a2aaa17535a-e1595909926751.jpg" alt="針葉樹の葉の写真" class="wp-image-2220" style="width:241px;height:auto"/></figure>



<p>マツの葉</p>



<p></p>



<p>樹木はまた、 <br>葉の落とし方によって<br><strong>常緑樹</strong>(じょうりょくじゅ)と<br><strong>落葉樹</strong>(らくようじゅ)<br>に分けられます。</p>



<p></p>



<p><strong>常緑樹</strong>というのは、<br>１年を通して<strong>&#8220;常&#8221;</strong>に葉を<br>つけている樹木のことです。<br><br>一部の葉を落とすことはあっても、<br>全ての葉を同時に落とすことは<br>普通ないため、常に葉がついてます。<br><br>例えば、スギは常緑樹です。</p>



<p></p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc41e99ffecef33c9ec094155044dc60.jpg" width="96" height="96" alt="なすき ゆり" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">なすき ゆり</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>そういえば、<br>杉花粉のニュース映像では<br>真冬なのに葉がついてる。</p>
</div></div></div></div></div></div></div></div>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>鼻水が出た。</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p>一方、<strong>落葉樹</strong>というのは、<br>１年の特定の時期(冬季、乾季)に<br>全ての葉を落とす樹木のことです。</p>



<p></p>



<p>例えば、<br>サクラは落葉樹です(下写真.冬のサクラ)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="492" height="548" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/a97883dce9f8fe50c08bb0455c138dd7.jpg" alt="落葉後のサクラの枝の写真" class="wp-image-4300" style="width:269px;height:auto"/></figure>



<p><br>常緑樹と落葉樹の違いを<br>模式図でまとめます(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="358" height="292" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/146fb19e08bd211a5d6aad3189e108d3.jpg" alt="常緑樹は年間葉があり、 落葉樹は冬季乾季に葉がないことを描いた図" class="wp-image-4267" style="width:240px;height:auto"/></figure>



<p><br>常緑樹と落葉樹は、それぞれが<br>広葉樹と針葉樹に分けられます。<br><br>このため、言葉を組合せた<br>以下の分類名があります。</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="394" height="163" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/57dfed136983e2e3fa417bb14f485d19.jpg" alt="常緑樹と広葉樹の組み合わせは常緑広葉樹。他も同様。" class="wp-image-4240"/></figure>



<p>例えば、<br>サクラは落葉広葉樹です。</p>



<p><br><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
</div></div>
</div></div>
</div></div>



<p style="font-size:18px"></p>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>３：テスト対策のポイント</strong></h2>



<p style="font-size:18px">この後、様々な種類の<br>バイオーム(熱帯多雨林など)<br>について解説します。<br><br>共通テスト対策としては、<br><br><strong>〇各種バイオームの特徴<br>　①分布<br>　②植生の特徴<br>　③代表的な植物名<br></strong>と、<br><strong>〇下図での各種バイオームの位置</strong></p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="573" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/69ce9b4f97eefd328fd7d6975ff1d637-900x573.jpg" alt="世界のバイオームと、年平均気温、年降水量との関係を示した図" class="wp-image-2192" style="width:477px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/69ce9b4f97eefd328fd7d6975ff1d637-900x573.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/69ce9b4f97eefd328fd7d6975ff1d637-750x478.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/69ce9b4f97eefd328fd7d6975ff1d637-768x489.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/69ce9b4f97eefd328fd7d6975ff1d637.jpg 1367w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p style="font-size:18px"><strong>の両方をセットで覚える</strong><br>ことが重要です。<br><br>以降の解説は、<br>このことを踏まえています。<br><br>まずは、年平均気温が<br><strong>－５℃以上の地域</strong>だけに注目し、<br><strong>降水量の多い順</strong>(森林、草原、荒原の順)<br>で解説しましょう。(下図の点線右側)</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="559" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/5b300cdaee29a85f9a1057980e6a87e6-900x559.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、気温－5℃のところで線を引いてある。" class="wp-image-4243" style="width:423px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/5b300cdaee29a85f9a1057980e6a87e6-900x559.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/5b300cdaee29a85f9a1057980e6a87e6-750x466.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/5b300cdaee29a85f9a1057980e6a87e6-768x477.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/5b300cdaee29a85f9a1057980e6a87e6.jpg 958w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p style="font-size:18px">どうしてその順番？</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p style="font-size:18px">先に苦労すれば後が楽です。</p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p style="font-size:18px">ひえ～。</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading" id="mondai2"><strong>４. 森林(のバイオーム)</strong></h2>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4-1.森林の成立、分類</strong></h3>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p style="font-size:18px"><strong>年平均気温が－５℃以上で<br>年降水量が比較的多い地域では、</strong><br><strong>森林が</strong>成立します(下図太枠内)。</p>



<p></p>



<p style="font-size:18px"></p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="556" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/d281a75375fd1bb092f2b20863c20d49-900x556.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、森林の範囲を緑線で囲う
" class="wp-image-4260" style="width:515px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/d281a75375fd1bb092f2b20863c20d49-900x556.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/d281a75375fd1bb092f2b20863c20d49-750x463.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/d281a75375fd1bb092f2b20863c20d49-768x475.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/d281a75375fd1bb092f2b20863c20d49.jpg 950w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p style="font-size:18px"></p>



<p style="font-size:18px">森林のバイオームは、<br>気候帯に対応して<br>以下の７種類に分類できます。<br><br>熱帯・亜熱帯<br><strong>〇熱帯多雨林</strong><br><strong>〇亜熱帯多雨林</strong><br><strong>〇雨緑(うりょく)樹林</strong><br><br>温帯<br><strong>〇照葉(しょうよう)樹林</strong><br><strong>〇硬葉(こうよう)樹林</strong><br><strong>〇夏緑(かりょく)樹林</strong> <br><br>亜寒帯<br><strong>〇針葉樹林</strong><br><br></p>



<p></p>



<p style="font-size:18px">個々のバイオームの話に入る前に、<br>まずは、以下の共通ポイントを</p>



<p style="font-size:18px">押さえましょう。<br><br>森林のバイオームのうち<br><strong>針葉樹が優占するのは<br>針葉樹林のみ</strong>で、<br><br>その他では<br>広葉樹が優占(最も多く見られる)<br>します(下図)。</p>



<p style="font-size:18px"></p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="437" height="257" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/e5e8e5a02e5858c8041690df830e79bc.jpg" alt="針葉樹を広葉樹に相当するバイオーム名をそれぞれ□枠で囲う。" class="wp-image-4245" style="width:248px;height:auto"/></figure>



<p style="font-size:18px"><br>さらに、上図の<br>広葉樹が優占する<br>バイオームのうち、<br><br><strong>落葉樹が優占するのは<br>雨緑樹林と夏緑樹林</strong>で<br>どちらも<strong>&#8220;緑&#8221;</strong>という字が入ります。<br><br>それ以外では<br>常緑樹が優占します(下図)。</p>



<p style="font-size:18px"></p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="493" height="179" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/81d3b1c2ae25d7a97721ac961b890aac-1.jpg" alt="落葉樹に相当するバイオーム名を赤色で表記。それ以外を黒で表記。" class="wp-image-4262" style="width:309px;height:auto"/></figure>



<p style="font-size:18px"><br>ここからは、熱帯多雨林から針葉樹林まで<br><strong>暑い地域から順に</strong>話を進めていきます。<br></p>



<p style="font-size:18px"><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4-2. 熱帯多雨林、亜熱帯多雨林</strong></h3>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>①分布</p>



<p>　<strong>熱帯、亜熱帯のうち</strong><br><strong>　降水量の多い地域</strong>。<br><br>　下図で<strong>赤道直下の地域に多い</strong><br>　ことを押さえましょう。<br>　日本では屋久島より南の島々で<br>　亜熱帯多雨林が見られます。</p>



<figure class="wp-block-image"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="507" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/0f4a75b66021a4e27d6fc24b8e5f01d1-750x507.jpg" alt="熱帯多雨林と亜熱帯多雨林の分布" class="wp-image-2242" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/0f4a75b66021a4e27d6fc24b8e5f01d1-750x507.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/0f4a75b66021a4e27d6fc24b8e5f01d1-900x609.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/0f4a75b66021a4e27d6fc24b8e5f01d1-768x519.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/0f4a75b66021a4e27d6fc24b8e5f01d1.jpg 1418w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p>下図では、<strong>気温が高く<br>降水量が最も多い</strong>範囲に<br>位置しています。<br><br>亜熱帯多雨林の方が<br>やや気温の低い範囲に<br>位置します。<br></p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="551" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/744462683d5a77f7dc0240abebd0004d-900x551.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、熱帯多雨林と亜熱帯多雨林が強調してある。" class="wp-image-4272" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/744462683d5a77f7dc0240abebd0004d-900x551.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/744462683d5a77f7dc0240abebd0004d-750x459.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/744462683d5a77f7dc0240abebd0004d-768x471.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/744462683d5a77f7dc0240abebd0004d.jpg 950w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>熱帯・亜熱帯多雨林<br>の名前の通りだね。</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p>②植生の特徴<br>　<strong>・様々な植物</strong>がみられる(下写真)。</p>



<p><img loading="lazy" decoding="async" width="409" height="307" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/3cb4897e1c0d7eae75211c341b758cf2-750x563.jpg" alt="熱帯雨林の写真"><br><strong>　・常緑広葉樹</strong>(フタバガキの仲間など)が優占。<br>　・河口付近には<strong>マングローブ林(※)</strong>が<br>　　見られることがある。<br><br>※根がタコ足状に分かれる<br>　樹木などが見られる(下写真)。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="673" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/2014a564f992846b6b35eaf81cedc9c5-900x673.jpg" alt="マングローブ写真" class="wp-image-4247" style="width:374px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/2014a564f992846b6b35eaf81cedc9c5-900x673.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/2014a564f992846b6b35eaf81cedc9c5-750x561.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/2014a564f992846b6b35eaf81cedc9c5-768x575.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/2014a564f992846b6b35eaf81cedc9c5.jpg 1044w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>③&#8221;熱帯多雨林&#8221;の代表的な植物</p>



<p>　・<strong>フタバガキの仲間</strong><br>　<strong>　</strong>高さ５０ｍを超えることもある。<br>　・<strong>つる植物</strong>、<strong>着生植物(※)</strong> <br>　　※着生植物：樹木の上などに<br>　　　根を張って生活する植物(下写真)。</p>



<figure class="wp-block-image is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="587" height="750" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/ac87f69d8d55cad3807b39bbd39d055e-587x750.jpg" alt="他の樹木の幹にくっついて育つ着生植物の写真" class="wp-image-2223" style="width:283px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/ac87f69d8d55cad3807b39bbd39d055e-587x750.jpg 587w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/ac87f69d8d55cad3807b39bbd39d055e.jpg 658w" sizes="auto, (max-width: 587px) 100vw, 587px" /></figure>



<p><strong>【記憶のためのマメ知識：フタバガキ】</strong><br>フタバガキの実は、<br>柿の実に2枚の羽を<br>つけたような形をしています(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="208" height="332" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/66bb0b29b619e3c6792de734cdf0ad48.jpg" alt="フタバガキの果実の絵。全体が茶色い。小さい柿に似た実の部分に、うさぎの耳のように長い２枚の羽根(葉に由来)がついている。" class="wp-image-2320" style="width:110px;height:auto"/></figure>



<p>フタバガキの名の<br>由来にもなっています。<br><br>この実が、<br>時に５０ｍ以上の高さから<br>クルクル回転しながら<br>落ちてくるのです。</p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc41e99ffecef33c9ec094155044dc60.jpg" width="96" height="96" alt="なすき ゆり" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">なすき ゆり</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>YouTubeで<br>見たことあるかも。</p>
</div></div></div></div></div></div></div></div>



<p>③&#8221;亜熱帯多雨林&#8221;の代表的な植物<br>　<strong>ガジュマル、アコウ、ヘゴ</strong><br><strong>【覚え方】</strong><br>ガ  ッコウ  へゴー！<br> (学校へGO！：&#8221;ガ&#8221;ジュマル、&#8221;アコウ&#8221;、&#8221;ヘゴ&#8221;)<br>と覚えておきましょう。</p>



<p></p>



<p>ガジュマルは、<br>観葉植物としても有名です。(下図)</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="251" height="244" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/f4319e457f58961f03d37ac38a4ebb7b-1.jpg" alt="小さなガジュマルの絵。幹が４本に分かれて土に入っていく。幹の上には葉が茂っている。" class="wp-image-2318"/></figure>



<p><br>ヘゴは、木のような<br>見た目のシダ植物(木生シダ)です(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="234" height="302" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/9aa7b1bcd4b7e9d3efdd9f9fe8684c0c-1.jpg" alt="ヒトの伸長の数倍に生長したヘゴの絵。" class="wp-image-2317"/></figure>



<p><br><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
</div></div>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p style="font-size:18px"></p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4-3. 雨緑樹林</strong>(うりょくじゅりん)</h3>



<p>①分布<br><strong>熱帯・亜熱帯のうち</strong><br><strong>雨季と乾季がある地域</strong>。<br><br><strong>赤道近くの地域</strong>に<br>多いことを確認(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="507" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/950641968dbca3186c59007b92f600c4-750x507.jpg" alt="雨緑樹林の世界の分布の図" class="wp-image-2241" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/950641968dbca3186c59007b92f600c4-750x507.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/950641968dbca3186c59007b92f600c4-900x609.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/950641968dbca3186c59007b92f600c4-768x519.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/950641968dbca3186c59007b92f600c4.jpg 1418w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p><strong>乾季があるため、</strong><br><strong>熱帯・亜熱帯多雨林よりも<br>降水量がやや少ない</strong><br>範囲に位置(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="532" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/813064a8eeb5878c1d4187dc9429f1e0-900x532.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、雨緑樹林が強調してある。" class="wp-image-4268" style="width:424px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/813064a8eeb5878c1d4187dc9429f1e0-900x532.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/813064a8eeb5878c1d4187dc9429f1e0-750x444.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/813064a8eeb5878c1d4187dc9429f1e0-768x454.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/813064a8eeb5878c1d4187dc9429f1e0.jpg 950w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>②植生の特徴<br><strong>乾季に落葉する</strong><br><strong>落葉広葉樹が優占</strong>。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="738" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/47c82ab291706d1b8de5d4debbb098ca-900x738.jpg" alt="雨緑樹林の写真。真夏の暑さの中、たくさんの葉が落ちている。" class="wp-image-2323" style="width:467px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/47c82ab291706d1b8de5d4debbb098ca-900x738.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/47c82ab291706d1b8de5d4debbb098ca-750x615.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/47c82ab291706d1b8de5d4debbb098ca-768x630.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/47c82ab291706d1b8de5d4debbb098ca.jpg 912w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>上写真：日本の真夏のような<br>　　　　暑さの中で落葉。<br><strong>【覚え方】</strong><br><strong>&#8220;雨&#8221;季に&#8221;緑&#8221;の葉をつけ</strong><br><strong>乾季に落葉する&#8221;雨緑&#8221;樹林</strong><br><strong>と覚えておきましょう(下図)。</strong></p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="228" height="250" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/bdbde81aa9936030c7c9cf7ce4b21395.jpg" alt="雨季に葉があり、乾季に葉が無い樹木の絵" class="wp-image-4250" style="width:233px;height:auto"/></figure>



<p><br>③代表的な植物</p>



<p>　<strong>チーク</strong></p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>ほっぺた？</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p>樹木です。<br></p>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>



<p></p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4-4. 照葉樹林</strong>(しょうようじゅりん)</h3>
</div></div>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>①分布<br><strong>暖温帯<strong>(比較的暖かい温帯)</strong></strong><br><strong>の地域</strong><br><br>下図では、<br><strong>日本の九州から関東の地域<br>含まれる</strong>ことに注目。</p>



<figure class="wp-block-image"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="507" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/dd1824a54c2f15965be7ce23b20e59e3-750x507.jpg" alt="世界の照葉樹林の分布図" class="wp-image-2240" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/dd1824a54c2f15965be7ce23b20e59e3-750x507.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/dd1824a54c2f15965be7ce23b20e59e3-900x609.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/dd1824a54c2f15965be7ce23b20e59e3-768x519.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/dd1824a54c2f15965be7ce23b20e59e3.jpg 1418w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p>下図では、<br><strong>熱帯・亜熱帯の森林よりも<br>やや気温の低い範囲</strong>に位置。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="532" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/e4b512c37f64d715f2d2a0de89ee55b3-900x532.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、照葉樹林が強調してある。" class="wp-image-4270" style="width:500px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/e4b512c37f64d715f2d2a0de89ee55b3-900x532.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/e4b512c37f64d715f2d2a0de89ee55b3-750x444.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/e4b512c37f64d715f2d2a0de89ee55b3-768x454.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/e4b512c37f64d715f2d2a0de89ee55b3.jpg 947w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>②植生の特徴<br><strong>クチクラ層の厚い、</strong><br><strong>硬くて光沢のある葉をもつ</strong><br><strong>常緑広葉樹が優占 </strong><br><br><strong>【記憶のためのマメ知識】</strong><br>クチクラは、英語では<br>キューティクルと言います。</p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>体の毛を守る？</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p>・・・そうです。<br><br>もちろん<br>成分は異なりますが、<br><br>動物の毛のキューティクルと同様に<br>葉のクチクラは、葉の表面を覆って<br>内部を保護しているのです。<br></p>



<p>クチクラ層が厚いことで<br>葉の表面が&#8221;ツヤツヤ&#8221;して見え、<br><br>このことが&#8221;照&#8221;葉の名前の<br>由来になっています(下写真)。<br><img loading="lazy" decoding="async" width="227" height="252" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fcd3252b78fd3274bc78f395a1d1e482.jpg" alt="２枚の葉を比べた写真。クチクラ層の厚い葉は光を反射してテカテカしているが、クチクラ層の薄い葉はテカテカしていない。"><br>※左：クチクラ層が厚い<br>　右：クチクラ層が薄い</p>



<p><br>③代表的な樹木</p>



<p>　<strong>シイ類</strong>(スダジイなど)、<strong>カシ類</strong>(アラカシなど)、<br>　<strong>タブノキ、クスノキ</strong></p>



<p></p>



<p><strong>【覚え方】</strong></p>



<p>それぞれの名前の頭２文字をとって、<br><strong>『シイ！カシ！タブ！クス！』</strong>と、<br>リズムよく何度が唱えましょう。</p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>シイ！カシ！タ、タブ、クス！</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p>言いやすい順番に<br>入れ替えてもよいでしょう。</p>



<p></p>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4-5. 夏緑樹林</strong>(かりょくじゅりん)</h3>
</div></div>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>①分布<br><strong>冷温帯(比較的寒い温帯)</strong><br><strong>の地域</strong><br><br><strong>日本の東北地方や</strong><br><strong>北海道南部が含まれる</strong><br>ことに注目(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="507" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/335b89a8a794f40f19ca77465055b953-750x507.jpg" alt="夏緑樹林の世界の分布" class="wp-image-2238" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/335b89a8a794f40f19ca77465055b953-750x507.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/335b89a8a794f40f19ca77465055b953-900x609.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/335b89a8a794f40f19ca77465055b953-768x519.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/335b89a8a794f40f19ca77465055b953.jpg 1418w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p><strong>暖温帯の照葉樹林よりも<br>さらに気温の低い範囲</strong><br>に位置します(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="542" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fb8feaad6037b8f217b053fe9a783d62-900x542.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、夏緑樹林が強調してある。" class="wp-image-4269" style="width:543px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fb8feaad6037b8f217b053fe9a783d62-900x542.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fb8feaad6037b8f217b053fe9a783d62-750x452.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fb8feaad6037b8f217b053fe9a783d62-768x463.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fb8feaad6037b8f217b053fe9a783d62.jpg 938w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>②植生の特徴<br><strong>冬季に落葉する</strong><br><strong>落葉広葉樹が優占</strong></p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="746" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/7855dd698063ca37bc0afaab6d9485b5-900x746.jpg" alt="夏緑樹林の写真。木々が紅葉している。" class="wp-image-2324" style="width:286px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/7855dd698063ca37bc0afaab6d9485b5-900x746.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/7855dd698063ca37bc0afaab6d9485b5-750x621.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/7855dd698063ca37bc0afaab6d9485b5-768x636.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/7855dd698063ca37bc0afaab6d9485b5.jpg 986w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>上写真：初冬の夏緑樹林<br><br><strong>【覚え方】</strong><br><strong>&#8220;夏&#8221;季には&#8221;緑&#8221;の葉をつけて<br>冬季に落葉する&#8221;夏緑&#8221;樹林、</strong><br>と覚えましょう(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="178" height="283" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/3dba57663bbb6bf13eb08233586fca37.jpg" alt="冬季に葉がなく、それ以外の時期に葉がある樹木の絵。" class="wp-image-4273" style="width:141px;height:auto"/></figure>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6a5240f510b996c96494c7fc931314f4.jpg" width="96" height="96" alt="まとなが ねぎと" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">まとなが ねぎと</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>どうして冬に葉を<br>落とすの？</p>
</div></div></div></div></div></div></div></div>



<p>冷温帯の冬は<br>寒さや乾燥などのため、<br><br>光合成にはあまり適さない<br>環境だと言えます。<br><br>夏緑樹林の落葉広葉樹が<br>冬季に葉を落とすことは、<br>光合成に適さない環境への<br>適応と考えられています。</p>



<p></p>



<p>③代表的な植物</p>



<p><strong>ブナ、ミズナラ、カエデ類</strong><br><br><strong>【覚え方】</strong></p>



<p>水つながりで<br>覚えてみましょう。<br><br>カエデ類の樹木には、<br>下写真のような形の葉をもつ<br>種類があります。</p>



<figure class="wp-block-image is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="647" height="608" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/665ca6deab60d444446dd221608d2fc5.jpg" alt="カエデの葉" class="wp-image-2261" style="width:296px;height:auto"/></figure>



<p>この形がカエルの手の形に<br>似ているとして、カエデと呼ぶ<br>ようになったと言われています。<br><br>暑い”夏”には水。<br>カエデ　→　カエル手が由来<br>ミズナラ　→　漢字でミズは水<br>ブナ　→　フナ(こじつけ)<br></p>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4-6. 硬葉樹林</strong>(こうようじゅりん)</h3>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>①分布<br>温帯のうち、<br><strong>冬に降水量が多く</strong><br><strong>夏に乾燥する地域</strong><br><br><strong>地中海沿岸</strong>が含まれることを<br>押さえましょう(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="588" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/08e2e8bc5370eab259eae693f7df56f9-900x588.jpg" alt="世界地図。地中海沿岸域を→で強調。" class="wp-image-4252" style="width:565px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/08e2e8bc5370eab259eae693f7df56f9-900x588.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/08e2e8bc5370eab259eae693f7df56f9-750x490.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/08e2e8bc5370eab259eae693f7df56f9-768x502.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/08e2e8bc5370eab259eae693f7df56f9.jpg 908w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>下図では、<br><strong>照葉樹林や夏緑樹林などと<br>重なる範囲</strong>に位置しています。<br></p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="537" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/121829d9b100a1420ec8c8976063618b-900x537.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、硬葉樹林が強調してある。" class="wp-image-4274" style="width:438px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/121829d9b100a1420ec8c8976063618b-900x537.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/121829d9b100a1420ec8c8976063618b-750x447.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/121829d9b100a1420ec8c8976063618b-768x458.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/121829d9b100a1420ec8c8976063618b.jpg 942w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>照葉樹林や夏緑樹林などと<br>同様の気温・降水量であっても、<br><br>上記の地域では<br>冬に湿潤、夏に乾燥という<br>特徴のため、<br><br>硬葉樹林が<br>形成されるのです。</p>



<p><br>②植生の特徴<br><strong>硬くて小さい葉を持つ</strong><br><strong>常緑広葉樹が優占</strong></p>



<p></p>



<p>③代表的な植物</p>



<p><strong>オリーブ、ゲッケイジュ、コルクガシ</strong></p>



<figure class="wp-block-image"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="489" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/5f36f6e5ac793acbff4f887c3c315df8-750x489.jpg" alt="オリーブの木、葉と果実の写真" class="wp-image-2326" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/5f36f6e5ac793acbff4f887c3c315df8-750x489.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/5f36f6e5ac793acbff4f887c3c315df8-900x587.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/5f36f6e5ac793acbff4f887c3c315df8-768x501.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/5f36f6e5ac793acbff4f887c3c315df8.jpg 1104w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p>※上写真：オリーブの葉と実</p>



<p><br><strong>【覚え方】</strong></p>



<p>&#8220;地中海&#8221;に面する国の<br>料理つながりで<br>覚えてみましょう。<br><br>オリーブ　　　<br>→　オリーブオイル<br><br>ゲッケイジュ　<br>→　パスタなどの香りづけ<br><br>コルクガシ　　<br>→　木の皮がワインの<br>　　フタ(コルク)の材料になる</p>



<p></p>



<p>さて、長かった<br>森林のバイオームも<br>残りは針葉樹林のみです。<br></p>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4-7. 針葉樹林</strong></h3>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>①分布<br><strong>亜寒帯に分布</strong><br><br>下図では、<br><strong>日本の北海道北東部</strong><br>が含まれることを確認。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="898" height="593" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/8581a1a89d2de84e5c6e7d5946a7fd17.jpg" alt="世界地図で亜寒帯範囲を太線で囲う。" class="wp-image-4275" style="width:480px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/8581a1a89d2de84e5c6e7d5946a7fd17.jpg 898w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/8581a1a89d2de84e5c6e7d5946a7fd17-750x495.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/8581a1a89d2de84e5c6e7d5946a7fd17-768x507.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 898px) 100vw, 898px" /></figure>



<p>下図では、<br><strong>森林のバイオームの中で<br>気温の最も低い範囲</strong>に位置。</p>



<p></p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="541" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/ce59ec8ecb81ed3df12cce358f777608-900x541.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、針葉樹林が強調してある。" class="wp-image-4271" style="width:446px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/ce59ec8ecb81ed3df12cce358f777608-900x541.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/ce59ec8ecb81ed3df12cce358f777608-750x451.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/ce59ec8ecb81ed3df12cce358f777608-768x461.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/ce59ec8ecb81ed3df12cce358f777608.jpg 937w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>②植生の特徴<br>　・<strong>常緑針葉樹</strong>、あるいは<br>　　<strong>落葉針葉樹(カラマツ)が優占</strong> <br><img loading="lazy" decoding="async" width="311" height="237" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/9b53d61dd2bcd6b0a806072c16fdd865.jpg" alt="針葉樹の写真"><br></p>



<p>③代表的な植物</p>



<p><strong>モミ類、トウヒ類、カラマツ</strong></p>



<p></p>



<p><strong>【覚え方】</strong></p>



<p>モミ類<br>→　葉を握ってモミモミすると<br>　　少し痛いです。<br>→　針葉樹<br></p>



<p>トウヒ<br>→　凍結の&#8221;トウ&#8221;(こじつけ)　<br>→　寒そう<br>→　亜寒帯</p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>頭皮(とうひ)をもみもみ</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/6a5240f510b996c96494c7fc931314f4.jpg" width="96" height="96" alt="まとなが ねぎと" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">まとなが ねぎと</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>カラマツは、なんか枯れそう。<br>葉が全部落ちる。落葉針葉樹。</p>
</div></div></div></div></div></div></div></div>



<p>良いですね！<br>そうやって自分で作ってみると<br>一番覚えやすいのです。</p>



<p></p>



<p>さて、残りは<br>草原と荒原のバイオームですが、<br><br>森林のバイオームに比べたら<br>楽勝、楽勝。<br><br><strong><a href="https://hideyuki-komiya.com/2025/02/23/mondai-sekaibiom/" title="">【確認問題の２】</a></strong>を解いて<br>記憶に留めましょう。<br></p>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4-8:森林のバイオームまとめ</strong></h3>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="515" height="612" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/07404c34ab2f5202848d204713641387.jpg" alt="森林バイオーム知識をまとめた表" class="wp-image-4283" style="width:408px;height:auto"/></figure>



<h2 class="wp-block-heading" id="mondai3"><strong>５：草原のバイオーム</strong></h2>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>5-1. 草原の成立、分類</strong></h3>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p style="font-size:18px"><strong>年平均気温が</strong><br><strong>－５℃以上の地域のうち、<br>年降水量が比較的少ない地域では<br>草原が</strong>成立します(下図太枠内)。<br></p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="536" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/19859b158564012cc8232169a338ee5c-900x536.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、草原の範囲を緑線で囲う" class="wp-image-4276" style="width:483px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/19859b158564012cc8232169a338ee5c-900x536.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/19859b158564012cc8232169a338ee5c-750x447.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/19859b158564012cc8232169a338ee5c-768x457.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/19859b158564012cc8232169a338ee5c.jpg 944w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p style="font-size:18px"><strong>年降水量が</strong><br><strong>草本(※)の生育には十分でも、<br>多くの樹木の生育に<br>とって十分でない</strong>ため、<br><br>森林までは遷移が<br>進行しないのです。<br>※：一般に『草』と呼ばれる<br>　　植物のこと。</p>



<p></p>



<p>草原のバイオームでは<br><strong>イネの仲間の草本が優占</strong>します。</p>



<p style="font-size:18px"></p>



<p>イネの仲間の目立つ特徴は<br>細長い葉をもつことです(下写真)。<br><img loading="lazy" decoding="async" width="178" height="225" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/e4be345efbf869f1c75b8efecf9b3256.jpg" alt="イネの写真"></p>



<p>草原のバイオームは<br>気候帯に対応して、<br><br>熱帯、亜熱帯<br><strong>サバンナ<br></strong><br>温帯<br><strong>ステップ</strong><br><br>の２つに分けられます。</p>



<p></p>



<p>森林の解説と同様に、<br>暑い地域から始めます。<br></p>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>5-2. サバンナ</strong></h3>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>①分布<br><strong>熱帯、亜熱帯の</strong>うち<br><strong>年降水量が少ない地域</strong><br><br><strong>赤道周辺に多い</strong>ことを<br>確認しましょう(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="507" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/6d3f1fcf81bbecf87f68ff5590c05a51-750x507.jpg" alt="世界のサバンナの分布図" class="wp-image-2235" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/6d3f1fcf81bbecf87f68ff5590c05a51-750x507.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/6d3f1fcf81bbecf87f68ff5590c05a51-900x609.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/6d3f1fcf81bbecf87f68ff5590c05a51-768x519.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/6d3f1fcf81bbecf87f68ff5590c05a51.jpg 1418w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p>下図では、<br><strong>気温は高くも</strong><br><strong>降水量が少ない範囲</strong>に位置。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="544" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/229721e2bf5a53338b3ebc17422c9dfc-900x544.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、サバンナが強調してある。" class="wp-image-4277" style="width:385px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/229721e2bf5a53338b3ebc17422c9dfc-900x544.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/229721e2bf5a53338b3ebc17422c9dfc-750x453.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/229721e2bf5a53338b3ebc17422c9dfc-768x464.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/229721e2bf5a53338b3ebc17422c9dfc.jpg 947w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>②植生の特徴</p>



<p>・イネの仲間の草本が優占 <br><strong>・樹木が点在する</strong>(下写真)。<br> <img loading="lazy" decoding="async" width="264" height="166" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/db50dec34d472166a4a09c9d273d0786-750x471.jpg" alt="サバンナの写真。細長い葉を持つ草に覆われた大地に、点々と樹木が生えている。キリンが１頭写っている。"></p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>アフリカの草原だ！</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p>サバンナは、アフリカに限りませんが<br>アフリカのサバンナは有名ですね。<br></p>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>5-3. ステップ</strong></h3>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>①分布<br><strong>温帯のうち</strong><br><strong>降水量の少ない地域</strong><br><br>下図で、<strong>サバンナよりも<em><br></em>赤道から離れた</strong>地域に<br>多いことに注目しましょう。</p>



<figure class="wp-block-image"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="507" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/426b5abfdf8df51220317ece9d961d32-750x507.jpg" alt="世界のステップの分布図" class="wp-image-2234" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/426b5abfdf8df51220317ece9d961d32-750x507.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/426b5abfdf8df51220317ece9d961d32-900x609.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/426b5abfdf8df51220317ece9d961d32-768x519.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/426b5abfdf8df51220317ece9d961d32.jpg 1418w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p><strong>サバンナよりも<br>気温の低い範囲</strong>に位置します(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="900" height="546" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/d0d8befa1d4f7c36df4b2203c9d818dc-900x546.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、ステップが強調してある。" class="wp-image-4278" style="width:523px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/d0d8befa1d4f7c36df4b2203c9d818dc-900x546.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/d0d8befa1d4f7c36df4b2203c9d818dc-750x455.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/d0d8befa1d4f7c36df4b2203c9d818dc-768x466.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/d0d8befa1d4f7c36df4b2203c9d818dc.jpg 941w" sizes="auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px" /></figure>



<p>②植生の特徴</p>



<p>・イネの仲間の草本が優占。<br>・サバンナと違って、<br>　<strong>樹木がほとんど見られない</strong>。(下写真)</p>



<figure class="wp-block-image is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="608" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/c743778aa089d2fb2f7f48356978081b-750x608.jpg" alt="ステップの写真。ゴルフ場の芝のような草原が移っている。樹木は１本も写っていない。" class="wp-image-2293" style="width:437px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/c743778aa089d2fb2f7f48356978081b-750x608.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/c743778aa089d2fb2f7f48356978081b-900x729.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/c743778aa089d2fb2f7f48356978081b-768x622.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/c743778aa089d2fb2f7f48356978081b.jpg 1074w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p></p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_think w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_col w_b_ai_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_O w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_think w_b_think_R w_b_shadow_R w_b_bal_O w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>ここでダンスしたい。</p>
</div></div></div></div><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="18" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_O w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p>最後は、荒原のバイオームです。<br></p>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a></p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>5-4.草原のバイオームまとめ</strong></h3>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="514" height="162" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/820cb9c2b5afa0374b84a575258aeb62.jpg" alt="草原バイオーム知識をまとめた表" class="wp-image-4284"/></figure>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>６：荒原(のバイオーム)</strong></h2>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>6-1. 荒原の成立、分類</strong></h3>



<p style="font-size:18px"><strong>年平均気温が－５℃以上で<br>年降水量が極端に少ない地域</strong>と、<br><br><strong>年平均気温－５℃ &#8220;以下&#8221; の地域では</strong><br><strong>荒原</strong>が成立します(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="849" height="581" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/a4f12ede0336fff2decd3c1435be81d9.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、荒原の範囲を緑線で囲う" class="wp-image-4280" style="width:552px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/a4f12ede0336fff2decd3c1435be81d9.jpg 849w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/a4f12ede0336fff2decd3c1435be81d9-750x513.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/a4f12ede0336fff2decd3c1435be81d9-768x526.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 849px) 100vw, 849px" /></figure>



<p style="font-size:18px">これらの地域では、<br>降水量や気温の条件が<br>草本を含めた植物の<br>生育にとって<strong>極端に厳しい</strong>ため、<br><br>草原や森林まで<br>遷移が進まないのです。</p>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p></p>



<p style="font-size:18px">荒原のバイオームは、<br>気候帯に対応して<br><br>熱帯、温帯<br><strong>砂漠</strong><br><br>寒帯<br><strong>ツンドラ</strong><br><br>の２つに分けられます。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>6-2. 砂漠</strong></h3>
</div></div>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>①分布<br><strong>熱帯、温帯で</strong><br><strong>年降水量が極端に少ない地域</strong><br><br>世界最大級の砂漠である<br>アフリカのサハラ砂漠が<br>含まれる(下図矢印)。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="895" height="599" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/d5807a490ae500065e643fc77a2eb0fc.jpg" alt="世界地図。サハラ砂漠の位置に黒矢印で強調。" class="wp-image-4256" style="width:649px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/d5807a490ae500065e643fc77a2eb0fc.jpg 895w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/d5807a490ae500065e643fc77a2eb0fc-750x502.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/d5807a490ae500065e643fc77a2eb0fc-768x514.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 895px) 100vw, 895px" /></figure>



<p><br>下図では、<br><strong>最も年降水量の少ない範囲</strong><br>に位置しています。</p>



<p></p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="868" height="593" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/06e25d0eaa124fe39a12506b81fdbb68.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、砂漠
が強調してある。" class="wp-image-4281" style="width:454px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/06e25d0eaa124fe39a12506b81fdbb68.jpg 868w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/06e25d0eaa124fe39a12506b81fdbb68-750x512.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/06e25d0eaa124fe39a12506b81fdbb68-768x525.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 868px) 100vw, 868px" /></figure>



<p></p>



<p>②植生の特徴<br><strong>多肉植物(サボテン類など)</strong>が点在。<br>多肉植物は、植物体内に水を<br>蓄えるなどして乾燥に適応しています。</p>



<figure class="wp-block-image"><img loading="lazy" decoding="async" width="473" height="541" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/f6185761f1b0c98c300bc4e8ece178c9-1.jpg" alt="ウチワサボテンが点々と生育する砂漠の写真" class="wp-image-2301"/></figure>



<p><a href="#mokuji">目次に戻れるボタン</a><br></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>6-3. ツンドラ</strong></h3>



<div class="wp-block-group" style="font-size:18px"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>①分布<br><strong>寒帯に分布</strong>。<br>赤道から最も遠い地域(下図)。</p>



<figure class="wp-block-image"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="508" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fe85d52695b6c0f33642bac190bc55f1-750x508.jpg" alt="世界のツンドラの分布図" class="wp-image-2236" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fe85d52695b6c0f33642bac190bc55f1-750x508.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fe85d52695b6c0f33642bac190bc55f1-900x610.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fe85d52695b6c0f33642bac190bc55f1-768x520.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/fe85d52695b6c0f33642bac190bc55f1.jpg 1418w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<p>下図では、<br><strong>最も気温の低い範囲</strong><br>に位置します。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="849" height="590" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/1089fce63c6e3e98ae09c1b9201cc4fe.jpg" alt="気温降水量とバイオームとの関係図で、ツンドラが強調してある。" class="wp-image-4279" style="width:362px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/1089fce63c6e3e98ae09c1b9201cc4fe.jpg 849w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/1089fce63c6e3e98ae09c1b9201cc4fe-750x521.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/1089fce63c6e3e98ae09c1b9201cc4fe-768x534.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 849px) 100vw, 849px" /></figure>



<p>②植生の特徴<br><strong>地衣類(ちいるい)</strong>、<strong>コケ植物、</strong><br><strong>草本</strong>が主体(下写真)　</p>



<figure class="wp-block-image is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="750" height="561" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/28a7f42bc129f8fad469888bd8382fd1-750x561.jpg" alt="ツンドラの写真。人の足首ほどの高さまでしかない植物で地面が覆われていえる。" class="wp-image-2296" style="width:575px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/28a7f42bc129f8fad469888bd8382fd1-750x561.jpg 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/28a7f42bc129f8fad469888bd8382fd1-900x674.jpg 900w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/28a7f42bc129f8fad469888bd8382fd1-768x575.jpg 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/28a7f42bc129f8fad469888bd8382fd1.jpg 1200w" sizes="auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px" /></figure>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_L w_b_flex w_b_div" style=""><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_L w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_L w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/fc41e99ffecef33c9ec094155044dc60.jpg" width="96" height="96" alt="なすき ゆり" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">なすき ゆり</div></div><div class="w_b_bal_box w_b_bal_L w_b_relative w_b_direction_L w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_L w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_L w_b_shadow_L w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>見てるだけで寒そう。<br>ところで地衣類って？</p>
</div></div></div></div></div></div></div></div>



<p>地衣類というのは、<br>菌類と、緑藻類あるいは<br>シアノバクテリアの<br>共生体のことです。<br><br>一見、コケ植物にも見えます。<br>(下写真：地衣類の一種)</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="865" height="689" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/405137ad01e08d2be5f1eaa2a9b70249.png" alt="白っぽいワカメのような形の地衣類" class="wp-image-4257" style="width:286px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/405137ad01e08d2be5f1eaa2a9b70249.png 865w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/405137ad01e08d2be5f1eaa2a9b70249-750x597.png 750w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/405137ad01e08d2be5f1eaa2a9b70249-768x612.png 768w" sizes="auto, (max-width: 865px) 100vw, 865px" /></figure>



<p>地衣類は、地面や岩に<br>張り付くようにして<br>生活しています。<br></p>



<p>ツンドラには、<br><strong>トナカイ</strong>などの大型の<br>哺乳類が生息します。</p>



<div class="wp-block-word-balloon-word-balloon-block"><div class="w_b_box w_b_w100 w_b_flex w_b_mla w_b_jc_fe w_b_div"><div class="w_b_wrap w_b_wrap_talk w_b_R w_b_flex w_b_jc_fe w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_box w_b_bal_R w_b_relative w_b_direction_R w_b_w100 w_b_div"><div class="w_b_space w_b_mp0 w_b_div"><svg version="1.1" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px" width="1" height="38" viewBox="0 0 1 1" fill="transparent" stroke="transparent" stroke-miterlimit="10" class="w_b_db w_b_mp0"><polygon fill="transparent" stroke="transparent" points="0,1 0,1 0,1 0,1 "/></svg></div><div class="w_b_bal_outer w_b_flex w_b_mp0 w_b_relative w_b_div" style=""><div class="w_b_bal_wrap w_b_bal_wrap_R w_b_div"><div class="w_b_bal w_b_relative w_b_talk w_b_talk_R w_b_shadow_R w_b_ta_L w_b_div"><div class="w_b_quote w_b_div">
<p>用語が多くても<br>整理して見ていくと<br>記憶に残りやすいね。<br>でも、疲れた～。</p>
</div></div></div></div></div><div class="w_b_ava_box w_b_relative w_b_ava_R w_b_col w_b_f_n w_b_div"><div class="w_b_icon_wrap w_b_relative w_b_div"><div class="w_b_ava_wrap w_b_direction_R w_b_mp0 w_b_div"><div class="w_b_ava_effect w_b_relative w_b_oh w_b_radius w_b_size_M w_b_div" style="">
<img loading="lazy" decoding="async" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/08/b9c79ea22a87561e1b0e355135b7bbdc-150x150.jpg" width="96" height="96" alt="ボンボ" class="w_b_ava_img w_b_w100 w_b_h100  w_b_mp0 w_b_img" style="" />
</div></div></div><div class="w_b_name w_b_w100 w_b_lh w_b_name_C w_b_ta_C w_b_mp0 w_b_div">ボンボ</div></div></div></div></div>



<p><strong><a href="https://hideyuki-komiya.com/2025/02/23/mondai-sekaibiom/" title="">【確認問題の３】</a></strong>を解いて<br>記憶に留めましょう。</p>



<h3 class="wp-block-heading">6-4.荒原のバイオームまとめ</h3>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="515" height="191" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/8ec46fa140aad74ce0c10e380cb58617.jpg" alt="荒原バイオーム知識をまとめた表" class="wp-image-4282"/></figure>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>７：世界のバイオームのまとめ</strong></h2>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="516" height="900" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/b5d418f4a1d12198be29309eeaef6a6e-516x900.png" alt="バイオーム知識をまとめた表" class="wp-image-4258" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/b5d418f4a1d12198be29309eeaef6a6e-516x900.png 516w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/b5d418f4a1d12198be29309eeaef6a6e-430x750.png 430w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/b5d418f4a1d12198be29309eeaef6a6e-768x1339.png 768w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2025/02/b5d418f4a1d12198be29309eeaef6a6e.png 781w" sizes="auto, (max-width: 516px) 100vw, 516px" /></figure>



<p></p>



<p>関連記事：<br><strong>・「<a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/08/06/nihon-baiomu/">日本のバイオーム：水平分布と垂直分布</a>」</strong><br><strong><a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/10/20/atatakasa-no-sisuu/">・【計算対策】暖かさの指数</a></strong><br></p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><a href="https://hideyuki-komiya.com/seibutukiso-koumoku/"><img loading="lazy" decoding="async" width="539" height="536" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2019/03/5c9584616c02f0d45c10f0e8e40e2e22.jpg" alt="やきつけ生物基礎の目次へのリンク画像。扉の絵。" class="wp-image-2797" style="width:356px;height:auto" srcset="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2019/03/5c9584616c02f0d45c10f0e8e40e2e22.jpg 539w, https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2019/03/5c9584616c02f0d45c10f0e8e40e2e22-150x150.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 539px) 100vw, 539px" /></a></figure>



<p><strong><a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/08/16/seibutukiso-meneki-zentaizou/"></a></strong></p>



<p><a href="#saisyo">最初に戻れるボタン</a></p>The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/">『生物基礎』バイオームの覚え方のコツ：世界のバイオーム編</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>『生物基礎』植生、相観、優占種　</title>
		<link>https://hideyuki-komiya.com/2020/07/20/syokusei/</link>
					<comments>https://hideyuki-komiya.com/2020/07/20/syokusei/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[hideyuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 19 Jul 2020 18:06:48 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[植生の多様性]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://hideyuki-komiya.com/?p=2156</guid>

					<description><![CDATA[<p>『この記事について』 この記事では、ごく手短に ・植生 ・相観(そうかん) ・優占種 という３つの用語について、 用語の意味を理解しやすいよう、 私たちが日常生活の中で体験していることと 対応させながら解説しています。  [&#8230;]</p>
The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/20/syokusei/">『生物基礎』植生、相観、優占種　</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>『<a id="konokiji"></a>この記事について』<br />
この記事では、ごく手短に</p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>・植生<br />
・相観(そうかん)<br />
・優占種</strong></span></p>
<p>という３つの用語について、</p>
<p>用語の意味を理解しやすいよう、<br />
私たちが日常生活の中で体験していることと<br />
対応させながら解説しています。</p>
<p><span style="color: #ffffff;"><a id="mokuji"></a>目次</span></p>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>１：植生</strong></span></h2>
<p>地球上には、<br />
多様な植物が生育しています。</p>
<p>陸上において、<br />
<span style="color: #ff0000;"><strong>ある場所に生育している</strong></span><br />
<span style="color: #ff0000;"><strong>植物の集まり</strong></span>のことを</p>
<p><span style="color: #ff0000; font-size: 12pt;"><strong>植生(しょくせい)</strong></span></p>
<p>といいます。</p>
<p>地球上には、<br />
様々な植生が見られます。</p>
<p>例えば、<br />
南米にあるアマゾン川の<br />
周りに広がる熱帯の森林。</p>
<p>もっと小さなスケールでは、<br />
川沿いの土手に見られる草原や、<br />
野菜の植わった畑なども<br />
植生の一例です。</p>
<p>こうした様々な植生は、<br />
<strong>相観(そうかん)</strong>によって<br />
大きく分類され、</p>
<p><strong>優占種(ゆうせんしゅ)</strong>によって<br />
さらに細かく分類されます。</p>
<p>専門用語が<br />
２つも出てきて<br />
難しそうですね。</p>
<p>でも、<br />
相観と優占種による<br />
植生の分類は、</p>
<p>私たちが日常生活の中で<br />
難なく行っている事の<br />
１つなのです。</p>
<p>では、各用語について<br />
見ていきましょう。</p>
<p>まずは、相観から。</p>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>２：相観</strong></span></h2>
<p><strong style="color: #ff0000; font-size: 16px;">相観(そうかん)<br />
</strong><span style="color: #000000;">というのは、</span></p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>外側から見た</strong></span><span style="color: #ff0000;"><strong>植生の様子</strong></span></p>
<p><span style="color: #ff0000;"><span style="color: #000000;">のことです。</span></span></p>
<p>例えば、<br />
山などで、木々がうっそうと<br />
はえている様子を見て、</p>
<p>「森だ。」と思ったり、</p>
<p>川沿いの土手に草がワサワサと<br />
茂っている様子を見て、</p>
<p>「草むらだ。」と思ったり<br />
するとき、</p>
<p>それは、植生を相観によって<br />
区別していることになるのです。</p>
<p>宜しいでしょうか？</p>
<p>では、次に<br />
優占種について<br />
解説しましょう。</p>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>３：優占種</strong></span></h2>
<p>植生は、ふつう、<br />
複数種の植物で構成されており、</p>
<p>植物の種類によって、<br />
植生の中における個体数や<br />
植生内で占める空間の割合が異なります。</p>
<p><span style="color: #ff0000;"><span style="color: #000000;">植生を構成する植物の中で、</span></span></p>
<p><span style="color: #ff0000;"><strong>占有している空間が最も広く、<br />
相観を特徴づける種</strong></span>は、</p>
<p><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="color: #ff0000;">優占種(ゆうせんしゅ)</span></strong></span></p>
<p>と呼ばれます。</p>
<p>少し極端な例を挙げましょう。</p>
<p>下の２枚の写真を見て下さい。</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2205" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/55f3fb53d1b3df8f0db08b553a4f0d01.jpg" alt="ヒマワリ畑の写真" width="275" height="203" />　<img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2204" src="https://hideyuki-komiya.com/wp-content/uploads/2020/07/4b07a7eb518e961d38f5c2dda093c491.jpg" alt="チューリップ畑の写真" width="285" height="201" /></p>
<p>左側の写真の植生では、<br />
ヒマワリが優占種です。</p>
<p>右側の写真の植生では、<br />
チューリップが優占種です。</p>
<p>もしあなたが、上の写真を見て、<br />
『ヒマワリの畑だ。』、『チューリップの畑(花だん)だ。』<br />
と思ったとしたら、</p>
<p>それは、優占種によって<br />
植生を分類している<br />
ことになるのです。</p>
<p>植生を優占種に<br />
よって分類した場合、</p>
<p>一般に、<br />
その優占種の名称を用いて<br />
植生が表現されます。</p>
<p>例えば、<br />
ある草原の植生の優占種が<br />
ススキであれば、</p>
<p>ススキ草原、というように<br />
表現するのです。</p>
<p>さて、今回の記事では、<br />
植生が、相観と優占種によって<br />
分類されていることを解説しました。</p>
<p>一見、難解そうな用語でも、<br />
日常の経験と対応させると、<br />
理解しやすかったのでは<br />
ないでしょうか？</p>
<p>次回の記事(執筆中)では、<br />
バイオームについて<br />
解説しましょう。</p>
<p>では、最後に、<br />
確認問題を解いてみましょう。</p>
<p><strong>※：スマホ、タブレット端末でのご利用の方へ</strong><br />
記事最下部には、</p>
<p>「おすすめ記事」<br />
(<a title="【最重要】２０２１共通テスト『生物基礎』攻略法" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/08/03/kyoutuu-tesuto-kouryaku/">【最重要】2021共通テスト『生物基礎』攻略法</a>など)</p>
<p>の一覧も記載してあります。</p>
<p>→　次の記事<a title="『生物基礎』世界のバイオームと、その覚え方(その１)" href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/23/baiom-toha/">「『生物基礎』バイオームの覚え方のコツ：世界のバイオーム編」</a></p>
<p><a href="#mokuji">目次へ戻れるボタン</a></p>
<h2><span style="color: #ff9900;"><strong>４：確認問題</strong></span></h2>
<p>以下の空欄に入る語句を答えなさい。</p>
<p>植生を外側から見た様子のことを<br />
<strong>( ① )</strong>とよぶ。</p>
<p>植生は、( ① )によって、<br />
<strong>( ② )</strong>、草原、荒原に大別される。</p>
<p><span style="color: #000000;">植生を構成する植物の中で、<br />
占有している空間が最も広く、<br />
( ① )を特徴づける種は、<br />
</span><span style="color: #000000;"><strong><span style="font-size: 12pt;">( ③ )</span></strong>と呼ばれる。</span></p>
<p>・・・・・・・・・・・・・・・・<br />
<span style="font-size: 18pt; color: #ff9900;"><strong>解答</strong></span></p>
<p>植生を外側から見た様子のことを<br />
<strong>(<span style="color: #ff0000;">①：相観</span> )</strong>とよぶ。</p>
<p>植生は、( <strong><span style="color: #ff0000;">相観</span></strong> )によって、<br />
<strong>(<span style="color: #ff0000;">②：森林</span> )</strong>、草原、荒原に大別される。</p>
<p><span style="color: #000000;">植生を構成する植物の中で、<br />
占有している空間が最も広く、<br />
( <strong><span style="color: #ff0000;">相観</span></strong> )を特徴づける種は、<br />
</span><span style="color: #000000;"><strong><span style="font-size: 12pt;">(<span style="color: #ff0000;">③：優占種</span> )</span></strong>と呼ばれる。</span></p>
<p><a href="#konokiji">この記事の最初に戻るボタン</a></p>The post <a href="https://hideyuki-komiya.com/2020/07/20/syokusei/">『生物基礎』植生、相観、優占種　</a> first appeared on <a href="https://hideyuki-komiya.com">せいぶつ農国 </a>.]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://hideyuki-komiya.com/2020/07/20/syokusei/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
